Ինչ վերաբերմունք էլ ունենանք Էդգար Ղազարյանի քաղաքական անցյալին ու գործունեությանը, պետք է փաստենք, որ երեկ՝ օգոստոսի 13-ին, նա, անկասկած, վարպետության դաս տվեց Նիկոլ Փաշինյանի և նրա «ուսապարկերի» կուտակած թարախակույտերը բացելու գործում։ Նա խորհրդարան չէր եկել դատարկաձեռն․ ներկայացրեց համակարգված մեղադրական մի ամբողջ փաթեթ, որի յուրաքանչյուր կետն առանձին դատավճռի տպավորություն էր թողնում։

Հայաստանի ժողովրդական շարժման համակարգող Վազգեն Պետրոսյանի համոզմամբ՝ Հայաստանի շուրջ ձևավորվող նոր տրանսպորտային ու աշխարհաքաղաքական նախագծերը պետք է դիտարկել ոչ թե առանձին-առանձին, այլ գլոբալ ուժերի՝ առաջին հերթին ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև խորացող մրցակցության համատեքստում։ Նրա գնահատմամբ՝ հատկապես ԹՐԻՓՓ-ը (TRIPP) Հայաստանի համար պարզապես ենթակառուցվածքային նախագիծ չէ, իսկ դրա շուրջ հնչող տնտեսական խոստումները կարող են քողարկել բոլորովին այլ՝ աշխարհաքաղաքական նպատակներ։

2026 թվականի օգոստոսի 5-ին հայկական պառլամենտարիզմն իր կասկածելի պատմության հերթական էջը շրջեց․ Ազգային ժողովը 62 կողմ ձայնով Վաահն Ալեքսանյանին ընտրեց ԱԺ փոխնախագահ։ Իջևանի 33-ամյա բնակչի համար, ում մեծ քաղաքականություն մտնելու ճանապարհը սկսվել էր ոչ թե օրենսդրական նախաձեռնություններից, այլ ցուցադրական ինքնանվաստացումից, սա կարիերայի գագաթնակետն էր։ Այդ օրը 105 պատգամավորներից քվեարկությանը մասնակցեց 89-ը, և թեև 27-ը դեմ արտահայտվեցին, իշխանական մեծամասնության մեքենան անխափան կերպով ապահովեց անհրաժեշտ արդյունքը։

Փորձը ցույց է տալիս, որ հատուցման մեխանիզմը կարող է գործել ուշացումով, սակայն այն չի խափանվում։ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչները համոզված էին իրենց անպատժելիության մեջ, սակայն նրանց գտան Եվրոպայի մայրաքաղաքներում։ Դավաճանները, որոնք կարծում էին, թե կկարողանան թաքցնել իրենց հետքերը, բացահայտվեցին, և նրանց նկատմամբ դատավճիռները իրագործվեցին։ Հիմքեր չկան ենթադրելու, որ ազգային աղետի ներկայիս մեղավորները կխուսափեն նույն ճակատագրից։ Հայ վրիժառուի սուրը հասել է իր նպատակին Բեռլինում, Հռոմում և Թիֆլիսում, կհասնի նաև հիմա։ Սա ոչ թե սպառնալիք է, այլ պատմական օրինաչափության արձանագրում։ Հատուցումն անխուսափելի է։

В последние дни в армянском публичном пространстве, в частности на платформе CivilNet, распространяется совершенно безответственный «анализ», суть которого сводится к следующему: когда Россия подняла газовый вопрос, Молдова построила 150-километровый газопровод из Румынии и «освободилась» от российского влияния, следовательно, Армения должна поступить так же. Однако этот аргумент — ярчайший пример отсутствия элементарной географической грамотности, который к тому же носит глубоко дезориентирующий и опасный характер.

Եվ երբ Ռուբեն Ռուբինյանը խոսում է ընդդիմության հետ հարաբերություններում «զրոյական կետի» մասին, նա չի կատակում։ Նա իսկապես առաջարկում է սկսել զրոյից։ Զրոյական Սահմանադրությունից։ Զրոյական խորհրդարանից։ Զրոյական պետությունից։ Որովհետև այն ամենը, ինչ եղել է իրենից առաջ, նրա համար նշանակություն չունի։ Որովհետև նա, ինչպես և իր տերը, իրեն համարում է նոր իրականության ստեղծողը։ Իրականության, որտեղ խորհրդարանը բանավեճերի վայր չէ, այլ Նիկոլ Փաշինյանի որոշումներին միաձայն «ԿՈՂՄ» քվեարկելու տեղ։ Որտեղ պետությունը ոչ թե ինստիտուտ է, այլ սեփական շահերը սպասարկելու և սեփական գրպանները լցնելու ապարատ։

Սույն նյութում ներկայացված իրադարձությունների շղթան՝ Սերժ Սարգսյանի նախաձեռնած սահմանադրական բարեփոխումից մինչև TRIPP-ի վերաբերյալ համաձայնագրերի ստորագրումը, պատահական համընկնումների շարք չէ, այլ հստակ տրամաբանական հաջորդականություն, որի յուրաքանչյուր օղակը անհրաժեշտ էր վերջնական նպատակին հասնելու համար՝ Արևմուտքի վերահսկողության ներքո Սյունիքով անցնող ռազմավարական միջանցքի բացմանը և Հարավային Կովկասից Ռուսաստանի դուրսմղմանը։ Այս իրադարձություններից յուրաքանչյուրի հետևում կանգնած էին ոչ թե վերացական աշխարհաքաղաքական ուժեր, այլ կոնկրետ անձինք, որոնք կայացրել են համապատասխան որոշումներ, գիտակցել դրանց հետևանքները և գիտակցաբար գնացել սեփական պետականության քայքայման ճանապարհով՝ անձնական իշխանությունը պահպանելու կամ արտաքին պատվերը կատարելու նպատակով։

«Միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար Թրամփի երթուղի» (TRIPP) նախագիծը Հայաստանի իշխանությունների կողմից ներկայացվում է որպես պատմական հնարավորություն՝ տնտեսական բեկում ապահովելու համար։ Սակայն որքան խորն են մասնագետները ուսումնասիրում այս համաձայնագրի մանրամասները, այնքան ավելի ակնհայտ է դառնում, որ այն ոչ թե խաղաղության նախաձեռնություն է, այլ խնամքով քողարկված կապիտուլյացիա։

Այն թվերը, որոնք կներկայացնենք այս հոդվածում, պարզապես չոր վիճակագրություն չէ։ Դրանք ազգային շահերի դավաճանության անատոմիան են, քաղաքական արկածախնդրության գինը, որը Նիկոլ Փաշինյանն անձամբ վճարման է ներկայացրել հայ ժողովրդին։ 5 միլիարդ դոլարի կորուստ, ապրանքաշրջանառության 21,5 տոկոսի անկում, ՀՆԱ-ի առնվազն 14 տոկոսի հնարավոր կորուստ. դրանք ընդամենը հաշվետվությունների տողեր չեն, այլ դատավճիռ Հայաստանի տնտեսության համար, որը գիտակցաբար մղվում է դեպի անդունդ՝ հանուն նեղ քաղաքական շահերի, որոնք ներկա աշխարհաքաղաքական իրողություններում անհամատեղելի են պետականության հետ։