Եվ որքան երկար շարունակվի դեռևս 2018 թվականին մեկնարկած Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական գիծը, այնքան մեծ կլինի հավանականությունը, որ մեկ տարի անց Հայաստանի քաղաքացիները ստիպված կլինեն մտածել ոչ թե արտահանման դիվերսիֆիկացման, այլ սեփական գոյատևման հնարավորությունների դիվերսիֆիկացման մասին։
Քաղաքականությունն ունի մի հետաքրքիր հատկություն։ Երբեմն մի ամբողջ դարաշրջան տեղավորվում է մեկ խորհրդանիշի մեջ։ Ոչ սահմանադրության, ոչ կուսակցական ծրագրի, ոչ էլ խորհրդարանի ամբիոնից հնչած բազմաժամյա ելույթների, այլ ինչ-որ պատահական դրվագի, որն առաջին հայացքից ընդհանրապես կապ չունի պետական գործերի հետ։ 2026 թվականի Հայաստանի համար այդպիսի խորհրդանիշ կարող է դառնալ առյուծը։ Ոչ թե հայկական թագավորների զինանշանի առյուծը և ոչ էլ առյուծը՝ որպես ուժի, իշխանության կամ պետականության խորհրդանիշ։ Խոսքը Գագիկ Ծառուկյանի կենդանաբանական այգու այն նույն առյուծի մասին է, որը հանկարծ հայտնվեց «մեծ» հայկական քաղաքականության մասնակիցների շարքում և, հատկանշական է, այն ունեցավ նույն ճակատագիրը, որից չխուսափեցին այդ քաղաքականության բազմաթիվ մասնակիցներ։
Նայելով այսօրվա Հայաստանին՝ սկսում ես մտածել, որ Նոդյեն չափազանց լավատես էր։ Որովհետև այն, ինչ մենք այսօր տեսնում ենք, պարզապես հիմարություն չէ. դա պետական քաղաքականության աստիճանի բարձրացված հիմարություն է, «ժողովրդավարության» և «եվրոպական ընտրության» թիկնոցի տակ փաթեթավորված հիմարություն։
«Վերջին օրերին քաղաքական կուլիսներում լայն քննարկման առարկա է դարձել «Հրապարակ» օրաթերթի հրապարակումը, ըստ որի՝ իշխանության բարձրաստիճան ներկայացուցիչներից մեկը կապ է հաստատել Լոս Անջելեսի հայկական քրեական շրջանակների հետ՝ խոշոր գումարների օրինականացման հնարավորությունները ճշտելու նպատակով։ Խոսքը, ըստ հրապարակման, Հայաստանից ԱՄՆ խոշոր միջոցների տեղափոխման և դրանց հետագա «օրինականացման» մասին է, ինչը իրավական լեզվով որակվում է որպես փողերի լվացում։
EADaily-ին տված հարցազրույցում ռուս պատմաբան Օլեգ Հյրապետովը չափազանց կոշտ գնահատական է տվել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական կուրսին՝ երկրում ընթացող գործընթացները բնութագրելով որպես հայկական պետականության հետևողական ապամոնտաժում։ Պատմաբանի կարծիքով՝ խոսքն այլևս առանձին պաշտոնյաների քաղաքական սխալների մասին չէ, այլ պետության համակարգային վերափոխման, որի հետևանքները կարող են անդառնալի լինել։
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան մեկնաբանել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության նախկին մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանի՝ Հայաստանի Ազգային պաշտպանական հետազոտական համալսարանի ղեկավարի պաշտոնում նշանակումը։ Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ներկայացուցչի խոսքով՝ Մոսկվայում ուշադրությամբ հետևել են այդ կադրային որոշմանը և այն գնահատում են որպես չափազանց մտահոգիչ ազդակ։
2018 թվականին իշխանության գալուց ի վեր Նիկոլ Փաշինյանի վարչակարգն ուղեկցվում է կասկածելի մահերի մի ամբողջ շարքով։ Պաշտոնական վարկածները՝ «ինքնասպանություն» և «սրտի կաթված», ավելի ու ավելի շատ հարցեր են առաջացնում։ Այս հետաքննությունը, հիմնված ողբերգական դեպքերի ժամանակագրության վրա, ներկայացնում է մի համակարգի մերկացումը, որտեղ անցանկալի անձինք մահանում են տարօրինակ հանգամանքներում, իսկ իշխանությունները նախընտրում են լռել։
Հայաստանի Սահմանադրական դատարանն այս, եթե կարելի է այդպես ասել, ընտրական ներկայացման իրավական վերջին կետը դրեց։ Մանդատներն արդեն բաշխված են, խորհրդարանը՝ կազմավորված, իսկ իշխող ուժը, ինչպես և նախատեսել էր, վերջնականապես ամրապնդել է իր դիրքերը։ Ֆորմալ առումով ընտրական գործընթացն ավարտված է։ Սակայն հենց հիմա, երբ նախընտրական պայքարի աղմուկը մարել է, ավելի քան ակնհայտ է դառնում, որ իրական քաղաքական դրաման դեռ նոր է սկսվում։
«Մայր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Անդրանիկ Թևանյանը «Երևան-Կենտրոն» քրեակատարողական հիմնարկից, փաստաբանի միջոցով, հանդես է եկել ծավալուն քաղաքական ուղերձով։ Նա անդրադարձել է իր նկատմամբ հարուցված քրեական գործին, ընդդիմադիր ուժերի նկատմամբ իրականացվող գործողություններին, ընտրական գործընթացներին և Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին՝ պնդելով, որ տեղի ունեցողը վերաբերում է ոչ միայն առանձին քաղաքական գործիչների, այլ ամբողջ ընդդիմադիր դաշտին։
Պետությունը, որը չկարողացավ կատարել իր գլխավոր պարտականությունը՝ ապահովել Արցախի ժողովրդի անվտանգությունը, միաժամանակ թույլ է տալիս տարածել արցախցիների «պահվող լինելու» մասին առասպելը և այդ նույն մարդկանցից ավելի շատ հարկեր է ստանում, քան ծախսում է նրանց ուղղված անմիջական աջակցության վրա։
