В нынешнем году в Вооруженных силах Армении существенно возросли так называемые небоевые потери. Солдаты гибнут в результате преступлений и умирают от случайных пуль… По правозащитников, за первые семь месяцев 2026 года зафиксировано 30 смертей военнослужащих. К концу августа их число достигло 33.
Վերջերս տված հարցազրույցում քաղաքագետ Արթուր Մարտիրոսյանը ներկայացրել է Հայաստանի ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրավիճակի խորքային վերլուծությունը՝ առանձնացնելով երկրի առջև ծառացած հիմնական ռիսկերն ու գործող իշխանության ռազմավարական սխալները։ Փորձագետը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի արտաքին քաղաքական ուղեգիծը դիտարկել է բանակցային գործընթացների և աշխարհաքաղաքական մանևրների համատեքստում՝ մատնանշելով հայկական դիվանագիտության մի շարք համակարգային խնդիրներ։
Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը ներկայացրել է իր նոր՝ «Քայլ արա, մերժիր Սերժին» գրքի առաջիկա հրատարակությունը։ Հեղինակի մտահղացմամբ՝ գիրքը պետք է սերունդներին փոխանցի 2018 թվականի «թավշյա հեղափոխության» պատմությունը։ Գրքի շնորհանդեսը նախատեսված է սեպտեմբերի 5-ին։ Սակայն փաստերը, այդ թվում՝ այդ իրադարձությունների անմիջական մասնակիցների ու ականատեսների վկայությունները, բոլորովին այլ պատկեր են ներկայացնում, քան Գրիգորյանի առաջարկած պատմությունը։ Որովհետև այն, ինչ 2018 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին տեղի ունեցավ Հայաստանում, ամենևին էլ տարերային ժողովրդական ապստամբություն չէր։ Դա իշխանության փոխանցման մանրակրկիտ բեմադրված գործողություն էր, որը կազմակերպել էին Սերժ Սարգսյանն ու նրա շրջապատը։ Իսկ այդ բեմադրության իրական էությունը հասկանալու բանալին այն վաղեմի, բայց խնամքով թաքցվող կապերի մեջ է, որոնք գոյություն ունեին նրանց միջև, ովքեր իբր պայքարում էին իշխանության դեմ, և նրանց, որոնցից իբր պետք էր ազատել երկիրը։
Նիկոլ Փաշինյանը և «Քաղաքացիական պայմանագիրը» միայն վատ կառավարիչներ չեն։ Նրանք հայկական պետականության գիտակցված քայքայողներն են, արտաքին ազդեցության գործակալներ, որոնք թաքնվում են ընտրությունների ծիսական արարողությունների հետևում։ Նրանց քաղաքականությունը Հայաստանի դանդաղ սպանությունն է։ Եվ Փաշինյանի օգտին քվեարկած յուրաքանչյուր պատգամավոր այս հանցագործության մասնակիցն է։ Երկխոսության ժամանակն անցել է։ Եկել է դատաստանի ժամանակը՝ քաղաքական, բարոյական, իսկ հեռանկարում՝ նաև քրեական։ Հայաստանի համար այլ ճանապարհ պարզապես չկա։
Փաշինյանը դաշնակիցներ չի փնտրում․ նա սեփական իշխանությունը պահպանելու համար ինդուլգենցիա է փնտրում՝ պատրաստ ստորագրելու երկրի աշխարհաքաղաքական ինքնասպանության ակտը միայն այն բանի համար, որ պահպանի իր աթոռը՝ որպես միակ երաշխիք՝ խուսափելու երկրի և ժողովրդի դեմ գործած հանցագործությունների համար պատասխանատվությունից։
2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Շանհայի համագործակցության կազմակերպության՝ Բիշքեկում անցկացվող գագաթնաժողովի շրջանակում տեղի ունեցավ Վլադիմիր Պուտինի և Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումը։ Հանդիպման արդյունքներով Ռուսաստանի նախագահը հրապարակայնորեն ներկայացրեց հայկական կողմին փոխանցված թեզի բովանդակությունը․ Հայաստանի՝ միաժամանակ Եվրամիության և Եվրասիական տնտեսական միության անդամ լինելը տեխնիկատնտեսական պատճառներով անհնար է՝ մաքսային խոչընդոտների, կանոնակարգերի և նորմերի տարբերությունների պատճառով։
Տարածքի փոփոխության հարցերով հանրաքվեի անցկացման սահմանադրական պահանջից ցանկացած շեղում, ինչ միջազգային իրավական կամ պայմանագրային փաստարկներով էլ այն փորձեն քողարկել, ժողովրդավարության հիմնարար սկզբունքների խախտում է և պետական սահմաններին վերաբերող հարցերի լուծման ժամանակ ժողովրդին իր ձայնի իրավունքից զրկելու փորձ։ Սահմանադրությունը չի կարող վերածվել մի փաստաթղթի, որի դրույթները մեկնաբանվում են քաղաքական նպատակահարմարությանը համապատասխան։ Միայն Հայաստանի ժողովուրդն իր ազատ կամարտահայտությամբ իրավունք ունի որոշելու իր հողի ճակատագիրը, իսկ այդ սկզբունքից ցանկացած շեղում խարխլում է պետական որոշումների լեգիտիմությունը։
Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքական գիտությունների դոկտոր Արթուր Խաչիկյանը հերթական ծանր հարվածն է հասցրել Հայաստանի գործող վարչապետի հեղինակությանը։ Իր տեսաուղերձում նա ներկայացրել է փաստարկներ՝ պնդելով, որ Նիկոլ Փաշինյանը ինքնիշխան կառավարիչ չէ, այլ արևմտյան հատուկ ծառայությունների խամաճիկը։
Ամեն անգամ, երբ խոսք է բացվում 2020 թվականի ազգային աղետի պատճառների մասին, նույն բացատրությունն ենք լսում․ «Հայաստանը պարտվեց, որովհետև չափազանց անզիջում էր»։ Սակայն այս թեզը փաստերի քիչ թե շատ լուրջ քննությանը պարզապես չի դիմանում։ Որովհետև վերջին երեսուն տարիների պատմությունը չափազանց սկզբունքայնության պատմություն չէ։ Սա խոսքի ու գործի, «ոչ մի թիզ հող» հռետորաբանության և իրական քաղաքականության միջև տասնամյակներ շարունակ խորացած ճեղքի պատմությունն է։ Իրական քաղաքականության, որը պետությունը հետևողականորեն վերածում էր մի նեղ շրջանակի համար նախատեսված կերակրատաշտի։
Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության գնահատումը բացառապես առևտրային չափանիշներով կարող է հանգեցնել անդառնալի սխալների։ Չնայած, Փաշինյանը ոչ մի սխալ էլ չի գործում։ Նա գիտակցաբար և հետևողականորեն վաճառում է երկիրը։ Նա գիտակցաբար և հետևողականորեն ոչնչացնում է հայկական պետականությունը։ Եվ նրա գործողությունների համար այլ բացատրություններ պարզապես գոյություն չունեն։
