Փաշինյանն արեց այն, ինչին չէին կարողացել հասնել ո՛չ թուրք սուլթանները, ո՛չ խորհրդային կոմիսարները, ո՛չ ադրբեջանական բռնապետերը․ նա ներսից սկսեց Հայ Առաքելական Եկեղեցու ապամոնտաժման գործընթացը։ Նա դա անում է ոչ թե այն պատճառով, որ Եկեղեցին խախտում է կանոնները, այլ որովհետև այն շարունակում է մնալ հայկական անկախության վերջին պատվարն ու հենարանը։
Այս վկայությունը մենք չենք կարող անտեսել։ Ոչ ոք չի կարող անտեսել։ Որովհետև եթե դա ճիշտ է, ապա Ջերմուկի ուղղությամբ տեղի ունեցածը պետական դավաճանություն էր։
Այսօր սեպտեմբերի 27-ն է։ 44-օրյա պատերազմի առաջին օրը։ Վեց տարի է անցել։ Վեց տարի՝ այն օրից, երբ Հայաստանի և Արցախի համար սկսվեց մի պատերազմ, որի հետևանքները դեռևս շարունակում են որոշել մեր կյանքի ամենածանր հարցերը։
Ամեն անգամ, երբ Փաշինյանը «Տիգրանաշեն»-ի փոխարեն արտասանում է «Քյարքի», նա պարզապես ադրբեջանական տեղանուն չի օգտագործում։ Նա Ալիևին ազդանշան է տալիս․ «Այստեղ կարելի է վերցնել»։ Ամեն անգամ, երբ նա հայկական հողի պաշտպանությունը հայտարարում է «պատերազմ հայտարարելու» գործողություն, նա լեգիտիմացնում է Ադրբեջանի ագրեսիան՝ ճիշտ այնպես, ինչպես դա արել է 2019, 2020, 2022 և 2023 թվականներին։
Հայաստանի Հանրապետության ներկայիս հասարակական-քաղաքական օրակարգում առանձնահատուկ տեղ են գրավում այն վերլուծությունները, որոնք փորձում են թափանցել 2018 թվականի իշխանափոխության «թավշյա» անվանման ներքո թաքնված իրական հանգամանքների խորքը։ Արթուր Համբարձումյանն իր տեսաբլոգում ներկայացնում է սուր քննադատական հայացք՝ մերկացնելով նախկին և ներկա իշխանական համակարգերի կուլիսային կապերը, անվտանգային մարմինների դերակատարումը և պետական կառավարման համակարգում տիրող շարունակականությունը, որը շատերի կողմից սխալմամբ ընկալվում է որպես հեղափոխություն։
«Գոլոս Արմենիի» թերթում հրապարակվել է Աշոտ Բեգլարյանի «Ելքի նախօրեին» հոդվածը, որը նվիրված է 2023 թվականի սեպտեմբերին՝ Արցախի բնակչության զանգվածային ելքին նախորդած վերջին օրերին։
Վերլուծաբան Վիգեն Հակոբյանի՝ Verelq.am-ին տված հարցազրույցը նվիրված է ժամանակակից Հայաստանի քաղաքականության առանցքային հարցերից մեկին՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների նախկին համակարգի աստիճանական ապամոնտաժման հետևանքներին։ Զրույցի առանցքում են Գյումրիում տեղակայված ռուսական ռազմաբազան, ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի մասնակցության սառեցված վիճակը, ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունը պահպանելու պայմաններում եվրոպական ինտեգրման հեռանկարները, TRIPP նախագիծը, երկաթուղային կոնցեսիայի ճակատագիրը և Մոսկվայի հետ հարաբերությունների հետագա սրման հնարավոր տնտեսական հետևանքները։
Սեպտեմբերի 13-14-ը Ջերմուկի վրա ադրբեջանական հարձակման տարելիցն էր։ «Yerevan Today»-ի տաղավարում Բորիս Մուրազին անդրադարձել է այդ ողբերգությանը, դրան նախորդած զարգացումներին և իշխանության վարքագծին։ Ըստ նրա՝ Ջերմուկի դեպքերը պատահական կամ մեկուսացված ռազմական բախում չէին, այլ Նիկոլ Փաշինյանի վարած քաղաքականության ուղղակի հետևանք։
Եռաբլուր պանթեոն կատարած այցի ժամանակ Գառնիկ Դանիելյանը հարցազրույց է տվել, որում հիմնականում անդրադարձել է Արցախին՝ վերադարձի գաղափարին, Արցախի էջի փակման անհնարինությանը և արցախցիների նկատմամբ վերաբերմունքին։
Ինչպես էլ նայենք, Հայաստանի հանձնումը՝ չնչին շեղումներով հանդերձ, կրկնում է Արցախի Հանրապետության հանձնման սցենարը։ Միայն նրանք, ովքեր, ինչպես ասում է հին հայկական ասացվածքը, «ավանակի ականջում քնած են», կարող են չնկատել պատմության կրկնությունը։ Երեք տարի առաջ մեզ մոտ Արցախ կար։ Երեք տարի հետո ի՞նչ ենք ասելու Հայաստանի մասին։
