«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական քարոզարշավի շրջանակներում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու իր թիմն «ուրախ ավտոբուսով» շրջում են երկրով մեկ՝ բաժանելով կրծքանշաններ, որոնց վրա պատկերված է Հայաստանի քարտեզը՝ Հայկական ԽՍՀ սահմաններով։ Այդ նույն կրծքանշանով նա նույնիսկ ներկայացավ Մոսկվա՝ Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպմանը։ Այս ժեստը, կարծես թատերական ռեկվիզիտ, խորհրդանշում է, այսպես կոչված, «Իրական Հայաստանը»։ Սակայն արտաքին ցուցադրականության հետևում թաքնված է մի հարց. որքանո՞վ է այս գաղափարն իրավական առումով հիմնավորված և ի՞նչ առնչություն ունի այն իրականության հետ։

Մոսկվա նա եկել էր նախընտրական շրջանում միակ նպատակով՝ ինքնագովազդվելու, Երևանում մնացած կարճամիտ ընտրողներին ցույց տալու համար, որ այստեղ էլ... Մոսկվայում ամեն ինչ իր վերահսկողության տակ է, և որ որևէ խնդիր չկա։

Սերժ Սարգսյանը լավագույնս տիրապետում է հասարակական տրամադրություններին և քաջ գիտակցում է, որ ինքը շանս չունի երբևէ իշխանության վերադառնալու, բայց ունի շանս անպատիժ մնալու, քանի դեռ կարող է թույլ չտալ, որ հասարակության վստահությունը վերականգնվի ընդդիմության հանդեպ։ Այդ պատճառով նա մինչև վերջ խանգարելու է ընդդիմությանը․ մեծ հաշվով այլընտրանք էլ չունի։

Փաշինյանի պոպուլիզմի հաջողության գաղտնիքը բնավ ինչ-որ բացառիկ քաղաքական ձիրքի կամ ռազմավարական հանճարի մեջ չէ, ինչպես փորձում են մեզ հրամցնել էկրաններից ու ամբիոններից, այլ շատ ավելի պրոզայիկ, բայց դրանից ոչ պակաս ազդեցիկ գործոնների մեջ. սպասումների ու վախերի հետ աշխատելու կարողության և, ինչն առավել կարևոր է, հասարակության՝ ցանկալին որպես իրականություն ընդունելու պատրաստակամության մեջ։

Եթե հայրենիքի ճակատագրով մտահոգ մարդկանց համար կասկած չկա, որ Նիկոլ Փաշինյանը սպասարկում է օտար շահեր, ապա ցավալի է արձանագրել, որ դեռևս կան մարդիկ, ովքեր նույն վստահությամբ չեն պնդում, որ օտարի շահերին ծառայում են նաև Սերժ Սարգսյանը և Միքայել Մինասյանը։