Ինչպես սկսվեց Հայաստանի աղետը. անկախության ռոմանտիկայից մինչև համակարգային խոցելիություն
Հարգելի՛ ընթերցողներ,
«Հանրային տրիբունալ» նախագիծը սկսում է հրապարակումների լայնածավալ շարք՝ ուսումնասիրություն, որը բացահայտում է իրադարձությունների, որոշումների և սխալների այն շերտերը, որոնք քայլ առ քայլ աննկատելիորեն ձևավորեցին այսօրվա Հայաստանի ողբերգական իրականությունը։
Մենք բացում ենք արխիվը ոչ թե անցյալի, այլ՝ մեր ժամանակի գլխավոր հարցին պատասխանելու համար. ո՞ր պահից պատմությունն այսքան կտրուկ շրջադարձ ապրեց, որ երկիրը հայտնվեց անդունդի եզրին.
Առաջիկա նյութերի շարքում մենք միասին կանցնենք 1980-ական թթ. վերջի առաջին քաղաքական աղետներից մինչև 1990-ականների ռազմավարական սխալ հաշվարկները, փակ բանակցություններից և ճակատագրական զիջումներից մինչև էլիտաների կերպափոխում, զինված հակամարտություններ և որոշումների շղթա, որոնք Հայաստանը հանգեցրեցին 2016, 2020 և 2023 թվականների դրամատիկ տարիներին։
📘Ի՞ՆՉԻ ՄԱՍԻՆ Է ԱՅՍ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
Սա պարզապես քաղաքական ժամանակագրություն չէ: Սա պետականության կործանման մեխանիզմի բացահայտում է՝ Սովետաշենի առաջին փողոցային բախումներից մինչև «Գոբլի պլանի» շուրջ քաղաքական սխեմաները, Տեր-Պետրոսյանի հեռացումից մինչև նոր էլիտայի ձևավորումը և դրա համակարգային սխալները։
Մենք քննության ենք առնում.
- ինչպես ՀՀՇ-ի արմատականացումը 1988-1991 թվականներին ստեղծեց քաղաքական վարքագծի մոդել՝ հիմնված ամբոխի ուժի և փողոցային ճնշման վրա,
- ինչպես առաջին զոհերն ու առաջին սադրանքները դարձան քաղաքական գործիք,
- ինչպես «Գոբլի պլանը» դարձավ աշխարհաքաղաքական ծուղակ, որը պառակտեց էլիտան,
- ինչպես առաջացավ զիջումների տրամաբանությունը և ինչու դա հանգեցրեց Տեր-Պետրոսյանի հրաժարականին,
- ինչպես Սերժ Սարգսյանը որդեգրեց ուղեգիծ, որը փոխեց երկիրը,
- ինչպես Մոսկվան, Վաշինգտոնը, Ստեփանակերտը և տեղական կլանները միահյուսեցին իրենց շահերը 1997-1998 թվականների ճգնաժամային կետում,
- ինչպես այդ ժամանակ կայացված որոշումները 2016, 2020 և 2023 թվականների աղետների նախադրյալ դարձան:
Ի՞ՆՉ Է ԱՌԱՋԻՆ ԱՆԳԱՄ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՒՄ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ
- 1988 թ. մարտի 23-ի Սովետաշենի իրադարձությունների վերականգնում՝ արխիվային աղբյուրների և ապացույցների հիման վրա,
- 1997-1998 թթ. ներքին նամակագրության վերլուծություն, բանակցությունների նախկին մասնակիցների հարցազրույցներ,
- այդ ժամանակվա պարբերականներից հազվագյուտ մեջբերումներ և հիշատակումներ,
- ղարաբաղյան էլիտայի վերափոխման և կառավարության որոշումների վրա դրա ազդեցության վերլուծություն,
- լրագրողական հետաքննություններ ուժային կառույցների և քաղաքական խմբեր կապերի վերաբերյալ:
ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹՅՈՒՆՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՎՈՒՄ Է.
- Որովհետև Հայաստանն ապրեց ոչ թե մեկ, այլ՝ աղետների շղթա, և յուրաքանչյուր հաջորդը նախորդի հետևանքն էր։
- Որպեսզի հասկանանք, թե ով և երբ թույլ տվեց այն սխալները, որոնք երկիրը հասցրեցին ներկայիս վիճակին, մենք վերադառնում ենք այն պահերին, երբ տեղադրվեցին այդ դանդաղ գործողության ականները։
Մենք կգրենք ոչ թե անցյալի, այլ՝ այն մասին, թե ինչու այսօրվա օրը դարձավ անխուսափելի։
