«ԱՌԱՆՑ ԱՐԴԱՐՈՒԹՅԱՆ ԽԱՂԱՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ՈՉԻՆՉ ՉԱՐԺԵ». ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏՅԱՆԸ ՓԱՇԻՆՅԱՆԻՆ ՄԵՂԱԴՐԵՑ ԿԱՊԻՏՈՒԼՅԱՑԻԱՅԻ ԵՎ ԲՌՆԱՃՆՇՈՒՄՆԵՐԻ ՄԵՋ

Ազգային ժողովում կառավարության՝ 2026–2031 թվականների ծրագրի քննարկումը վերածվեց սուր քաղաքական մենամարտի։ «Հայաստան» դաշինքի պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանը, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրեց այն բանում, որ նրա վարած քաղաքականությունը տանում է Արցախյան հակամարտության ողբերգական հետևանքների օրինականացմանը։ Նրա խոսքով՝ իշխանությունը գիտակցաբար կամ թուլության պատճառով «լեգիտիմացնում է էթնիկ զտումը»՝ մի եզրույթ, որը նա ուղիղ չի արտասանում, սակայն որն իր ողջ ելույթի միջով անցնում է կարմիր թելի պես։

Գալստյանն իր ելույթը սկսեց հենց կառավարության ծրագրի լեգիտիմության վիճարկումից։ Նրա խոսքով՝ ծրագիրը հիմնված է «իրական Հայաստանի» գաղափարախոսության վրա, որը, ինչպես հայտարարել է Փաշինյանը, ժողովուրդը հավանության է արժանացրել 2026 թվականի հունիսի 7-ի ընտրություններում։ Սակայն, հիշեցրեց պատգամավորը, իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը քվեարկել է ընտրելու իրավունք ունեցող քաղաքացիների ընդամենը 29 տոկոսը։ «Տեղի է ունեցել ժողովրդավարական հասարակությունների համար հանցավոր մի երևույթ՝ առևանգվել, ավելի ճիշտ՝ գողացվել է 60 հազար ընտրողի սահմանադրական իրավունքը», — հայտարարեց նա։

Ընդդիմադիր պատգամավորի կարծիքով՝ ընտրություններն անցկացվել են «համատարած վախի մթնոլորտում», ընդդիմադիր գործիչների և նրանց համակիրների նկատմամբ հետապնդումների պայմաններում։ Գալստյանը հիշեցրեց ընդդիմության առաջնորդների, այդ թվում՝ Սամվել Կարապետյանի և Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումների, ինչպես նաև ընդդիմադիր հայացքներ ունեցող քաղաքացիների նկատմամբ ճնշումների մասին։ Նա ընդգծեց, որ բևեռացման և քաղաքական հետապնդումների բարձր մակարդակն արձանագրվել է նաև միջազգային դիտորդական առաքելությունների կողմից։

Ելույթի առանձին և ամենասուր թեման իշխանությունների կողմից քաղաքական հաշիվներ մաքրելու նպատակով ռեպրեսիվ ապարատի կիրառման մեղադրանքն էր։ «Միայն երեկ այս ամբիոնից դուք հայտարարեցիք հերթական վրեժի, ավելի ճիշտ՝ վենդետայի մասին, իսկ այսօր առավոտյան Ազգային անվտանգության ծառայության դիմակավորված աշխատակիցները հայտնվեցին Քոչարյանի ընտանիքի բնակարանում», — ասաց Գալստյանը՝ նկատի ունենալով Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ընտանիքի անդամների բնակարաններում իրականացված խուզարկությունները։ Նա կատարվածը որակեց որպես «քաղաքական վենդետա» և հայտարարեց, որ վարչապետը իրավապահ համակարգին հրահանգել է անհապաղ ձերբակալել ու զրկել ունեցվածքից իր քաղաքական հակառակորդներին։

Գալստյանը հիշեցրեց, որ Բաքվում մինչ օրս պահվում են հայ ռազմագերիներ, իսկ Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը ենթարկվում է դատական հետապնդումների, որը նա անվանեց «Հայաստանի Հանրապետության արժանապատվության դատավարություն»։ «Ոչինչ չարժե այն խաղաղությունը կամ այն համաձայնագիրը, որը չի ներառում գերիների և բռնի տեղահանված անձանց վերադարձի հարցը, — հայտարարեց պատգամավորը։ — Միջազգային պրակտիկան չգիտի արդարության մեխանիզմներից զուրկ կայուն խաղաղության օրինակներ»։ Նա ընդգծեց, որ կառավարությունն այդպես էլ չի հրապարակել Հայաստանի կողմից ներկայացված հինգ միջազգային հայցերի ճակատագիրը, ինչը, իր կարծիքով, վկայում է խնդիրը միտումնավոր լռության մատնելու մասին։

Գալստյանն առանձնահատուկ շեշտադրում արեց տարածքային կորուստների վրա։ Նա վարչապետին մեղադրեց արտաքին ողջ քաղաքականությունը «29 743 քառակուսի կիլոմետր» թիվը մեխանիկորեն կրկնելու հանգեցնելու մեջ՝ անտեսելով այն փաստը, որ Ադրբեջանը օկուպացրել է Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի ավելի քան 200 քառակուսի կիլոմետրը։ «Տարածքը պարզապես քարտեզի վրա թիվ չէ, և քարտեզն ինքնին անվտանգության երաշխիք չէ, — ասաց նա։ — Դուք մոռացել եք, որ այդ տարածքները գտնվում են օկուպացիայի տակ, իսկ Ալիևի սպառնալիքներին ձեր միակ արձագանքը երկրի տարածքի չափը բարձրաձայնելն է»։

Ելույթի ամենակոշտ հատվածը վարչապետի հռետորաբանության համեմատությունն էր հակառակորդի նարատիվի հետ։ Պատգամավորը հիշեցրեց, որ Փաշինյանը վերջերս Արցախի շարժումն անվանել է «Հայաստանը զրոյացնելու նախագիծ» և իրեն թույլ է տվել «Նախիջևան» անվանումը արհամարհականորեն արտասանել թուրքական հնչողությամբ։ «Ամենասարսափելին այն է, որ դուք հավասարության նշան եք դնում զոհի և հանցագործի միջև, — հայտարարեց Գալստյանը։ — Ինչո՞ւ մենք թշնամու առաջ մենակ մնացինք։ Պատճառը ձեր զրոյական կետն է, անհավասարակշիռ դիվանագիտությունն ու ոչ պրոֆեսիոնալիզմը»։ Նա նաև իշխանություններին մեղադրեց բռնի տեղահանված հայերի վերադարձը չպահանջելու մեջ, իսկ խաղաղ գործընթացը կառուցելու՝ «երկրի ապագայի հաշվին մշտական զիջումների» հիման վրա։

Գալստյանը արտաքին կապիտուլյացիան կապեց ներքին բռնաճնշումների հետ՝ երկիրը անվանելով «հիբրիդային կիսաավտորիտար պետություն», որտեղ ոտնահարվում են քաղաքացիների իրավունքները, իսկ ընդդիմադիրները ենթարկվում են քաղաքական հետապնդումների։ Նա հիշեցրեց Ռոբերտ Քոչարյանի ընտանիքի անդամների բնակարանում առավոտյան իրականացված խուզարկությունների մասին, որոնք, նրա խոսքով, նախօրեին նույն այս ամբիոնից հայտարարված «վենդետայի» շարունակությունն էին։

Ելույթն ամփոփելիս ընդդիմադիր պատգամավորը պատմական զուգահեռ անցկացրեց Ներոնի հետ, որը Հռոմի հրդեհի ժամանակ ջութակ էր նվագում։ «Դուք նույնպես կմնաք պատմության մեջ՝ տխրահռչակ և արյունոտ հետքով», — վարչապետին դիմելով՝ ասաց նա։