2018-Ի «ԹԱՎՇՅԱ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ» ԾՐԱԳՐՎԱԾ ԷՐ՞․ ՏԻԳՐԱՆ ՈՒՐԻԽԱՆՅԱՆԻ ԱՂՄԿԱՀԱՐՈՒՅՑ ՀԱՐՑԵՐԸ՝ ՈՒՂՂՎԱԾ ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻՆ
Տիգրան Ուրիխանյանը իր տեսաուղերձում կոշտ քննադատության է ենթարկել Հայաստանի նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանին՝ պնդելով, թե վերջինիս ապրիլի 23-ի հայտարարությունը պարունակում էր «թաքնված մեսիջներ» և բազմաթիվ անպատասխան հարցեր։ Ուրիխանյանը ներկայացրել է մի շարք ուղղակի հարցադրումներ՝ փորձելով ապացուցել, որ 2018 թվականի իրադարձություններն ու հետագա զարգացումները պատահական չեն եղել։ Նրա խոսքով՝ հասարակությունը պետք է «բացի աչքերը» և հասկանա, թե ինչպես է ձևավորվել ներկայիս քաղաքական համակարգը։
Ուրիխանյանի հիմնական հարցերը՝ ուղղված Սերժ Սարգսյանին
1. Ովքե՞ր էին «ոխերիմ ընկերները»
Ուրիխանյանը հարցնում է, թե Սարգսյանի նշած «ոխերիմ ընկերները» կոնկրետ ովքեր էին՝ իշխանության ներսի՞ց, նախկին թիմակիցնե՞ր, թե՞ այլ քաղաքական դերակատարներ։ Նրա մեկնաբանությամբ՝ Սարգսյանը ակնարկում է ինչ-որ «շահառուների» և «գործընկերների» մասին, որոնց հետ ունեցել է ընդհանուր շահեր և պայմանավորվածություններ։
2. Ու՞մ համար էր գրված հրաժարականի հայտնի տեքստը
Ուրիխանյանը պնդում է, որ 2018-ի հրաժարականի հայտարարությունը գրված չէր ժողովրդի համար, այլ ուղղված էր ինչ-որ «շահառուի»։ Նրա կարծիքով՝ հենց այդ շահառուն է խմբագրել հայտնի «Նիկոլը ճիշտ էր, ես սխալվեցի» ձևակերպումը։
3. Ինչու՞ իշխանությունն ինքն էր տարածում հակաիշխանական տրամադրությունները
Նա հիշեցնում է ԱԱԾ նախկին տնօրեն Գորիկ Հակոբյանի հայտարարությունը, ըստ որի ժողովուրդը դժգոհ էր իշխանությունից, և հարցնում՝ ինչու էր այդ ամենը լայնորեն տարածվում պետական վերահսկողության տակ գտնվող մեդիայում։ Ուրիխանյանի կարծիքով՝ դա կանխամտածված գործընթաց էր՝ Նիկոլ Փաշինյանի դիրքերն ուժեղացնելու համար։
4. Եթե անվտանգության խնդիր կար, ինչու՞ Սերժ Սարգսյանը նախապես խոստացավ չառաջադրվել
Ուրիխանյանը հակասություն է տեսնում Սարգսյանի խոսքերում։ Նա հարցնում է՝ եթե 2018-ին վարչապետ դառնալը անհրաժեշտ էր Հայաստանի և Արցախի անվտանգությունն ապահովելու համար, ապա ինչու էր մինչ այդ երկար ժամանակ խոստացվում, որ նա չի առաջադրվելու։
5. Ինչու՞ էր Սերժ Սարգսյանը պարտադրում սահմանադրական փոփոխությունը
Նրա հարցերից մեկը վերաբերում է 2015 թվականի սահմանադրական փոփոխություններին։ Ուրիխանյանը պնդում է, որ եթե խորհրդարանական համակարգը Սարգսյանի համար «անցանկալի» էր, ապա ինչու էր իշխանությունը պատգամավորներին ստիպում կողմ քվեարկել այդ փոփոխություններին։
6. Ինչու՞ Հանրապետականը մասնակցեց 2021-ի ընտրություններին
Ուրիխանյանը հիշեցնում է Սարգսյանի այն հայտարարությունը, թե նախկինների ակտիվ մասնակցությունը նպաստում է Նիկոլ Փաշինյանի վերարտադրությանը։ Նա հարցնում է՝ եթե այդ տրամաբանությունը ճիշտ էր, ապա ինչու ՀՀԿ-ն մասնակցեց 2021-ի ընտրություններին պատերազմից անմիջապես հետո։
7. Արդյո՞ք նախապես հայտնի էր ընտրությունների արդյունքը
Ուրիխանյանը կասկածի տակ է դնում ընտրական գործընթացների անկեղծությունը՝ նշելով, որ նույն ԿԸՀ կազմը գործում էր նաև նախկին իշխանության օրոք։ Նրա խոսքով՝ եթե հիմա խոսվում է ընտրակեղծիքների մասին, ապա նույնը հնարավոր չէր անտեսել 2021-ին։
8. Ինչու՞ էր քարոզվում, թե ընդդիմադիր ձայները «փոշիանալու» են
Նա քննադատում է ընդդիմության պարտադիր միավորման գաղափարը՝ նշելով, որ Գյումրիում, Երևանում և այլ քաղաքներում ընդդիմադիր ուժերը առանձին մասնակցելով էլ կարողացել են միասին ավելի շատ ձայն հավաքել, քան իշխանությունը։
9. Ինչու՞ տարիներ շարունակ չլուծվեցին առողջապահական խնդիրները
Ուրիխանյանը հիշատակում է քաղցկեղից և սրտանոթային հիվանդություններից բարձր մահացությունը՝ հարցնելով, թե ինչու նախկին իշխանությունները չեն ներդրել ժամանակակից կանխարգելիչ համակարգեր ու բժշկական տեխնոլոգիաներ։
10. Ինչու՞ էր միտումնավոր «քայքայվում կրթական համակարգը»
Նա պնդում է, որ կրթության անկումը բերել է հասարակության «բթացման» և քաղաքական մանիպուլյացիաների նկատմամբ խոցելիության աճի։ Ուրիխանյանի մեկնաբանությամբ՝ այդ գործընթացը միտումնավոր է եղել։
11. Արդյո՞ք Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական աճը կազմակերպված էր
Ուրիխանյանը բազմիցս ակնարկում է, որ Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական ուժեղացումը տեղի է ունեցել նախկին իշխանությունների թողտվությամբ կամ աջակցությամբ։ Նա հարցնում է՝ դա եղել է սխալ հաշվարկ, թե՞ ծրագրավորված գործընթաց։
12. Սերժ Սարգսյանը հասկանո՞ւմ էր 2018-ի շարժման հետևանքները
Ուրիխանյանը նշում է, որ երկար տարիներ իշխանություն ղեկավարած մարդը չէր կարող չհասկանալ, թե ինչի կարող է բերել զանգվածային դժգոհության աճը և իշխանության անգործությունը ընդդիմադիր ալիքի կասեցման հարցում։ Նրա կարծիքով՝ կա՛մ դա գիտակցված քայլ էր, կա՛մ իշխանությունն իրականում չէր վերահսկում իրավիճակը։
13. Ինչու՞ էր խրախուսվում հակառուսական և արևմտամետ քարոզչությունը
Ուրիխանյանը պնդում է, որ նախկին իշխանությունների օրոք մեդիա և քաղաքական դաշտում ուժեղացվել են հակառուսական և «լիբերալ» գաղափարները, որոնք, իր մեկնաբանությամբ, հետագայում նպաստել են ներկայիս ճգնաժամին։
14. Ինչ դերակատարություն ուներ Միքայել Մինասյանը քաղաքական գործընթացներում
Ուրիխանյանը մի քանի անգամ հիշատակում է Միքայել Մինասյանին՝ պնդելով, որ վերջինս ներգրավված է եղել քաղաքական նախագծերի ձևավորման, մեդիա կառավարման և տարբեր ընդդիմադիր ուժերի «կառուցման» գործընթացներում։
15. Արդյո՞ք 2018-ի «թավշյա հեղափոխությունը» ծրագրված էր
Եզրափակիչ հատվածում Ուրիխանյանը բաց տեքստով հարցադրում է անում՝ արդյո՞ք իշխանափոխությունը կազմակերպվել է հենց նախկին համակարգի ներսից, թե դա եղել է իշխանության սխալների արդյունք։ Նրա խոսքով՝ այս հարցի պատասխանը «գիտի ժողովրդի մեծ մասը», բայց ինքը պահանջում է հրապարակային պատասխան Սերժ Սարգսյանից։
