ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈ՞ՒՆ, ԹԵ՞ ԲԵՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ. ԱՐԹՈՒՐ ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ 2018-Ի ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՀԱՐՑԵՐԸ
Հայաստանի Հանրապետության ներկայիս հասարակական-քաղաքական օրակարգում առանձնահատուկ տեղ են գրավում այն վերլուծությունները, որոնք փորձում են թափանցել 2018 թվականի իշխանափոխության «թավշյա» անվանման ներքո թաքնված իրական հանգամանքների խորքը։ Արթուր Համբարձումյանն իր տեսաբլոգում ներկայացնում է սուր քննադատական հայացք՝ մերկացնելով նախկին և ներկա իշխանական համակարգերի կուլիսային կապերը, անվտանգային մարմինների դերակատարումը և պետական կառավարման համակարգում տիրող շարունակականությունը, որը շատերի կողմից սխալմամբ ընկալվում է որպես հեղափոխություն։
Սերժ Սարգսյանի համակարգը՝ Փաշինյանի իշխանության սպասարկու
Համբարձումյանի դիտարկումների առանցքում այն միտքն է, որ Հայաստանում տեղի ունեցածը չի կարող որակվել որպես հեղափոխություն, քանի որ այն չի ենթադրել արմատական փոփոխություններ պետական կառավարման ինստիտուտներում։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է նախկին հանցավոր ռեժիմի ֆունկցիոներների և նոր իշխանության ներկայացուցիչների սերտ փոխգործակցությունը։
- Անվտանգային երաշխիքներ. Փաշինյանի անվտանգության ապահովումը դեռևս 2018-ի մայիսի սկզբից ԱԱԾ ուժերի կողմից, ըստ հեղինակի, վկայում է իշխանության փոխանցման նախապես համաձայնեցված սցենարի մասին։
- Կադրային քաղաքականություն. Իշխանության փոխանցումից անմիջապես հետո առանցքային պաշտոններում, ինչպիսիք են երկրի անվտանգությունը, ֆինանսներն ու տնտեսությունը, արտաքին քաղաքականությունը, ընտրական գործընթացների վերահսկողությունը, նշանակվել են Սերժ Սարգսյանի կադրերը։ Իշխանության շահերի սպասարկման մեջ օլիգարխիկ համակարգի այնպիսի դեմքերի ներգրավվածությունը, ինչպիսիք են՝ Սամվել Ալեքսանյանը, Վահրամ Բաղդասարյանը, Հովիկ Աբրահամյանը և այլք, ապացուցում է, որ իշխանության եկած ուժերը ոչ թե պայքարել են հանցավոր համակարգի դեմ, այլ ուղղակի վերարտադրել են այն նոր փաթեթավորմամբ։
- Դատաիրավական համակարգի անգործությունը. Համբարձումյանը շեշտում է, որ համակարգային կոռուպցիայի պատասխանատուները մնացել են պատժից դուրս, իսկ իրավապահ մարմինները շարունակում են ծառայել նույն տրամաբանությանը՝ սաբոտաժի ենթարկելով արդարադատության իրականացումը։
Հեղինակի կարծիքով, ստեղծված իրավիճակը մոլորեցման դասական օրինակ է, որտեղ հասարակությանը մատուցվում է «հաջողության պատմություն»՝ իրականում քողարկելով պետականության հիմքերի փլուզումը։
«Հանրային տրիբունալը» մեղադրում է
Հանրային տրիբունալը, հիմնվելով ներկայացված փաստերի, պետական կառավարման ձախողումների և իշխանական համակարգի գործողությունների վերլուծության վրա, արձանագրում է հետևյալը.
Հայաստանի Հանրապետության նախկին և գործող իշխանությունները պետք է իրավական պատասխանատվության ենթարկվեն հանցավոր համաձայնության գալու, պետական ինստիտուտները անձնական և խմբային շահերին ծառայեցնելու, ինչպես նաև սեփական ժողովրդի հանդեպ իրականացված խաբեության համար։ Հանցավոր այս գործողությունների անմիջական հետևանքներն են.
- Արցախի հանձնումը և հայաթափումը. Նիկոլ Փաշինյանի բանակցությունները «սեփական կետից» սկսելը հանգեցրեց 44-օրյա պատերազմին, Արցախի կորստին և արցախահայության բռնի տեղահանմանը։
- Հազարավոր մարդկային զոհեր. Պետական կառավարման անպատասխանատվությունը և թերացումները, ազգային շահերի դավաճանությունը դարձան բազմաթիվ զոհերի պատճառ։
- Հայաստանի տարածքային ամբողջականության նկատմամբ ոտնձգությունները. ՀՀ ինքնիշխան տարածքների զիջումը և սահմանային անպաշտպանությունը դարձել են ներկայիս վարչակազմի անգործության և հանցավոր քաղաքականության արդյունքը։
- Անվտանգային և գոյաբանական ռիսկերի բազմապատկում. Հայաստանի Հանրապետության անվտանգային համակարգի կազմաքանդումը երկիրը կանգնեցրել է գոյաբանական սպառնալիքի առաջ, ինչը սպառնում է հայոց պետականության ապագային։
Հանրային տրիբունալը պահանջում է պատասխանատվության ենթարկել բոլոր այն անձանց, ովքեր մասնակից են եղել պետության անվտանգային համակարգի ապամոնտաժմանը հանգեցրած գործողություններին՝ հավատարիմ մնալով արդարադատության և օրենքի գերակայության սկզբունքներին։
