Նվաճել և պաշտպանել ընտրողների քվեները. Քոչարյանի առաքելությունը

2026 թվականի մարտի 16-ին Ռոբերտ Քոչարյանը պաշտոնապես հայտարարվեց «Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածու։ Անկախ Քոչարյանի անձի հանդեպ ունեցած վերաբերմունքից, պետք է խոստովանել՝ այսօր նրա ուսերին է դրված ոչ միայն իր գլխավորած քաղաքական ուժի, այլև ողջ Հայաստանի ճակատագիրը։ Նրա գործողություններից է կախված՝ կանգ կառնի՞ արդյոք Հայաստանի գահավիժումը դեպի անդունդ, և կկարողանա՞ երկիրը կանգնել կայուն զարգացման ուղեգծի վրա:

Հանրային կարծիքը Քոչարյանի նկատմամբ վաղուց բևեռացված է. մի կողմից նրան գնահատում են կառավարչական փորձի, ռազմավարական մտածողության և դաշինքներ ձևավորելու կարողության համար, մյուս կողմից՝ Հայաստանի առաջին և երրորդ նախագահների ճամբարների բազմամյա հակաքոչարյանական քարոզչությունը, որը սնվել էր 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ի և 2008 թվականի մարտի 1-ի դրամատիկ իրադարձություններով, խորը հետք է թողել։ Ժողովրդին ներշնչում են, որ Քոչարյանն է պատասխանատու երկրի բոլոր ողբերգությունների համար՝ նրան վերագրելով մարտյան իրադարձությունները, պետական գույքի յուրացումը, տնտեսական ձախողումները և նույնիսկ Արցախի կորուստը։ Ընդ որում, լռության է մատնվում ակնհայտը. պետության հիմնական ջախջախումը տեղի է ունեցել Տեր-Պետրոսյանի օրոք, իսկ Սարգսյանն ու Փաշինյանը միայն կործանման հասցրին համակարգը՝ զրկելով երկիրը ռազմավարական ինքնուրույնությունից:

Այս քարոզչության գլխավոր շարժառիթը Տեր-Պետրոսյանին և Սարգսյանին միավորող վախն է։ Նրանց տագնապը Քոչարյանի վերադարձն է։ Եվ դա պայմանավորված է ոչ թե սովորական քաղաքական մրցակցությամբ, այլ Հայաստանի պատմական ուղու արմատական վերանայման սպառնալիքով, որտեղ հենց իրենք են Արևմուտքի շահերի գլխավոր հեղինակներն ու սպասարկողները։ Նրանց համար Քոչարյանի վերադարձը քաղաքական մահ է, պատմական կարգավիճակի կորուստ , Հանրապետության «հիմնադիր հայրերից» անցումային շրջանի բոլոր սխալների ու հանցագործությունների մեջ մեղադրվողների վերածվելու ռիսկ:

Քոչարյանը պարզապես քաղաքական գործիչ չէ. նա մի ամբողջ դարաշրջանի պոտենցիալ մեղադրող է։ Նա համակարգային ինսայդեր է, ով տիրապետում է 1990-ականների և 2000-ականների բոլոր «խոհանոցային» պայմանավորվածություններին, անդրկուլիսյան փոխզիջումներին և որոշումների թաքնված դրդապատճառներին։ Նա ունակ է նախաձեռնել խորհրդարանական հետաքննություններ, վերանայել պատմական հայեցակարգերը, հակամարտությունն իրավական դաշտից տեղափոխել պատմական դատաստանի տիրույթ՝ այն աղետների համար, որոնց հանգեցրել են իր ընդդիմախոսները։ Հին էլիտայի համար սա մահացու վտանգավոր է:

Սերժ Սարգսյանի և Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության հետ կապված քաղաքական ուժերը տևական ճգնաժամ են ապրում. ավանդական էլեկտորալ բազան կրճատվում է, իսկ կուտակված քաղաքական կապիտալը՝ արժեզրկվում։ Նմանատիպ գործընթացներ են նկատվում նաև Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ճամբարում։

Այս իրավիճակում Տեր-Պետրոսյանն ու Սարգսյանը հենարան են փնտրում՝ ի դեմս գործարար Սամվել Կարապետյանի։ Նա չի մասնակցել 1999 և 2008 թվականների ողբերգություններին, խորհրդանշում է կայունություն և ստատուս քվոյի պահպանում։ Հին գվարդիայի համար սա «վերաբեռնման» հնարավորություն է՝ առանց հատուցման։ Հենց այսպիսի սցենար է գնալով ավելի հստակ ուրվագծվում Կարապետյանի «Հզոր Հայաստան» կուսակցության պարագայում:

Երբ այս նախագիծը նոր էր ի հայտ եկել, հանրությունն այն ընկալեց որպես հին էլիտաների ժառանգությունից զերծ նոր քաղաքական ուժ ստեղծելու փորձ։ Կուսակցության շուրջ համախմբվեցին երիտասարդ ակտիվիստներ, մասնագետներ, քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ, առաջացավ այլ քաղաքական մշակույթի ձևավորման սպասում:

Այնուամենայնիվ, կուսակցության ընդլայնմանը զուգահեռ դրա կառուցվածքում սկսեցին հայտնվել, այսպես կոչված, «նախկինների» հետ սերտորեն կապված անձինք ։ Առանձնակի դժգոհություն առաջացրեց Սերժ Սարգսյանի շրջապատի հետ կապվող նախկին դիվանագետ և հասարակական գործիչ Էդգար Ղազարյանի միանալը «Հզոր Հայաստանին»։ Հասարակության մի մասի համար սա տագնապալի ազդանշան էր. շատերն ի դեմս նրա տեսան հին էլիտայի «տրոյական ձիու»:

Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ դժգոհություն է սկսում ի հայտ գալ նաև Կարապետյանի թիմի ներսում։ Ավելի ու ավելի հաճախ են հնչում հարցեր. ո՞վ է ձևավորում նոր կուսակցության կադրային ռազմավարությունը, ո՞վ է որոշում ապագա ընտրացուցակների կազմը և ո՞վ է, ի վերջո, ձևավորում նախագծի քաղաքական դեմքը։ Հասարակության մի հատվածի համար սա հիասթափության առիթ է դառնում։ Նոր քաղաքական ուժից սպասելիքները բարձր էին, ուստի հին դեմքերի ցանկացած վերադարձ սուր է ընկալվում։

Միևնույն ժամանակ, սա կարող է լինել Սերժ Սարգսյանի կողմից կազմակերպված «դիվերսիա»՝ ուղղված Սամվել Կարապետյանի աճող վարկանիշի խաթարմանը, անվստահության ու կասկածամտության մթնոլորտի ստեղծմանը, իսկ լավագույն դեպքում՝ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ կոնֆլիկտի հրահրմանը։

Այս իրավիճակում «Հզոր Հայաստան» կուսակցությունը պարտավոր է անհապաղ լիարժեք և թափանցիկ հրապարակային բացատրություն տալ իր վերջին կադրային որոշումների, ինչպես նաև Լևոն Տեր-Պետրոսյանի «Հայ ազգային կոնգրեսի» հետ կոալիցիա կազմելու մտադրության վերաբերյալ։ Հին էլիտաների հետ գաղտնի պայմանավորվածություններն ու մութ խաղերն անթույլատրելի են։

Իսկ Ռոբերտ Քոչարյանի թիմն իրավունք չունի կորցնելու և ոչ մի րոպե։ Մինչև ընտրությունները շատ քիչ ժամանակ է մնացել, և յուրաքանչյուր ժամը վճռում է երկրի ճակատագիրը։ Անհրաժեշտ է ակտիվորեն հակազդել քարոզչությանը, բացահայտել ֆեյքերին, համակարգված ու փաստարկված կերպով տեղ հասցնել երկրի, իրադարձությունների և սեփական սխալների մասին ճշմարտությունը։ Միայն թափանցիկ, ազնիվ և համակարգված աշխատանքը կարող է վերականգնել ժողովրդի վստահությունը և նախապատրաստել նրան վճռորոշ քվեարկությանը։

Բայց գլխավոր ուժը ժողովրդի ձեռքում է։ Յուրաքանչյուր քաղաքացի պարտավոր է դառնալ ակտիվ դիտորդ և իր քվեների պաշտպան։ Չի կարելի անտարբեր մնալ: Այսօրվա հապաղումը 1996 թվականի ողբերգության կրկնությունն է, երբ ժողովրդի կամքը ոտնահարվեց, իսկ ընտրության իրավունքը՝ գողացվեց։ Քվեարկեք, արձանագրեք խախտումները, հետևեք տեղամասերին, միջամտեք այնտեղ, որտեղ իշխանությունը փորձում է խաբել։ Դիմադրությունը պետք է լինի անհապաղ, զանգվածային և վճռական:

Այսօր Ռոբերտ Քոչարյանի վրա պատմական առաքելություն է դրված՝ նվաճել և պաշտպանել ժողովրդի ձայնը բոլոր հասանելի միջոցներով։ Փաշինյանի կառավարման ևս մեկ ժամկետ երկիրը չի դիմանա։ Տարածքների կորուստ, ինստիտուտների քայքայում, ինքնիշխանության մնացորդների վերջնական կորուստ. հետևանքները կլինեն աղետալի: Սակայն պաշտպանությունն անհնար է առանց յուրաքանչյուրի մասնակցության։ Իրենց իրավունքների և Հայրենիքը մի խումբ պատեհապաշտների ձեռքից փրկելու համար պայքարի պատրաստ քաղաքացիները պետք է հասկանան՝ լռությունն ու պասիվությունը մահ են Հայաստանի համար։ Յուրաքանչյուր ձայն, յուրաքանչյուր դիտորդ, յուրաքանչյուր ակտիվ դիրքորոշում մի աղյուս է պետության փրկության հիմքում: