Փաշինյանը խորամանկորեն խաբեց բոլորին և մեն-մենակ մնաց Ռուսաստանի հետ։ Ադրբեջանի հետ ՝ թիկունքում…

20․03․2025

Տարածված կարծիք կա, որ յուրաքանչյուր ժողովուրդ արժանի է իր կառավարությանը։ Այո, տասնյակ և հարյուր միլիոնավոր քաղաքացիներ ունեցող, լայնորեն ներկայացված միջին խավ ունեցող, մեծ թվով գրագետ և սոցիալապես ակտիվ քաղաքացիներ ունեցող խոշոր երկրներում դա, հավանաբար, այդպես է: Ավելի փոքր երկրներում ժողովրդի կյանքը որոշում են էլիտաները ՝ այդ երկրի քաղաքացիների ամենա նեղ շերտը ։ Եթե փոքր երկրի էլիտաները սխալվում են զարգացման ուղղության ընտրության հարցում, կամ եթե նրանք նպատակասլաց և գիտակցաբար դրամայնացնում են իրենց ազդեցությունը իրենց երկրի քաղաքացիների վրա, ամբողջ ժողովուրդն է կտուժում: Ընդ որում, երկիրը կարող է պարզապես վաճառվել նրա բարձրագույն ղեկավարության կողմից, ինչպես Ուկրաինան, օրինակ։

Հայաստանի իշխանական էլիտաները Փաշինյանի գլխավորությամբ իրենց երկիրը տանում են ուղիղ Ուկրաինայի հետքերով։

Ժամանակին Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի շուրջ խմբավորված հայկական էլիտաները շատ անխոհեմ կերպով իշխանությունը փոխանցեցին Քոչարյանի մերձավոր զինակցին՝ վարչապետ Սերժ Սարգսյանին։ Քոչարյանը Սերժին համարում էր Հայաստանի նույնքան հայրենասեր, որքան ինքը ՝ Քոչարյանը սխալվեց։ Տառացիորեն Սարգսյանի կառավարման առաջին իսկ ամիսներից իշխանության առևտրայնացման ոգին ու ֆինանսական սկանդալները դարձել են նոր իշխանությունների անփոփոխ ատրիբուտները։ Այն բանից հետո, երբ Սարգսյանի ընտանիքում հայտնվեց երիտասարդ և շատ հավակնոտ փեսա Միքայել Մինասյանը, իշխանության առևտրայնացումը միայն ուժեղացավ և հասավ իր գագաթնակետին, երբ Մինասյանը ստացավ Հայաստանի դեսպանի պաշտոնը Վատիկանում՝ աշխարհում կանխիկ միջոցների ամենախոշոր օպերատոր երկրում։ Գրեթե բոլոր արժույթներով:

Ով կարող է բացատրել, թե աշխարհի ամենահին Հայ Առաքելական Եկեղեցի ունեցող 3 միլիոնանոց Հայաստանին ինչու է պետք աշխարհիկ դեսպան Վատիկանում։ Ինչու՞ Հայաստանի իշխող էլիտաներին Սարգսյանի օրոք պետք էր գաղտնի հասանելիություն ֆինանսական գործառնական դրամական միջոցների խոշորագույն օպերատորի հնարավորություններին:

Իհարկե, այդ նույն հարցերն իրենք իրենց են ուղղել նաև անգլոսաքսերի հատուկ ծառայությունները — նրանք միշտ, հարյուրավոր տարիներ, կողք կողքի աշխատել են Վատիկանի հետ, և այսօր արդեն գրեթե անհնար է տեսնել, որոշել Վատիկանի և Մեծ Բրիտանիայից MI-6-ի բաժանման գիծը։ Կամ ԱՄՆ-ի ԿՀՎ-ն: Անգլիացիներն ամեն ինչ տեսան ու Սերժ Սարգսյանի մոտ առաջնորդեցին (Թուրքիայի ու Սորոսի միջոցով, ասում են) իրենց ամենահուսահատ, ակտիվ ու անսկզբունքային կադրին՝ Նիկոլ Փաշինյանին։ Սերժ Սարգսյանը երբեք իսկապես Հայաստանի Հանրապետության համար պետականամետ գործիչ չի եղել, և եթե նրան ընտրություն էր սպասվում անձնական ֆինանսական շահերի և Հայաստանի պետական շահերի միջև, ապա... Մի խոսքով, ոչ անգլոսաքսերի ներկայացուցիչներին, Ոչ Սորոսին Սարգսյանը չհակաճառեց, և Հայաստանում գեղեցիկ ձևով, քայլելով իշխանության եկավ "թավշյա հեղափոխական" Նիկոլ Փաշինյանը։ Եվ Հայաստանի նոր՞ միևնույն ժամանակ՝ հին, (այդ թվում ՝ Սերժ Սարգսյանից) վերնախավը (այդ թվում ՝ Սերժ Սարգսյանը)՝ կոմերսանտներ, գործարարներ, ՀԿ-ների և ԼԳԲՏ համայնքների առաջնորդներ, հաստատուն ուղղություն է վերցրել դեպի արևմուտք՝ դեպի Եվրոպայի, Ֆրանսիայի և ԱՄՆ — ի շահերը։ Հայաստանը տասնյակ հակառուսական հանրահավաքների ժամանակ հարյուրավոր սուր և վիրավորական կարգախոսներով սրընթաց պատռում էր իր կապերն ու հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ ։ Իսկ հետո Ղարաբաղն էլ իրենից հետ շպրտեց՝ հին ու ավելորդ պայուսակի պես. Նիկոլ Փաշինյանը հստակ կատարում էր բոլոր այն խնդիրները, որոնք հանձնառել են ինքն ու իր մերձավոր շրջապատը։ Հայաստանը Նիկոլ Փաշինյանի օրոք, առանց որևէ ամաչելու և ամոթի, սրընթաց շտապեց դեպի եվրոպական այլասերված հանրություն — հայկական էլիտաներն իրենց երկիրը վստահորեն տարան դեպի ԵՄ և ՆԱՏՕ, այնտեղ նրանք տեսան իրենց անձնական երջանկությունը։ Նիկոլ Փաշինյանն արդեն գործնականում անձնապես էր վայելում այդ երջանկությունը, իսկ Ֆրանսիայի նախագահ Մակրոնը Ելիսեյան պալատում գրկում էր նրա ուսերը։

Բայց ... Ռուսաստանը հատուկ ռազմական գործողություն սկսեց Ուկրաինայում, և երեք տարի համառ և արյունալի պատերազմից հետո իրավիճակն աշխարհում արմատապես փոխվեց. ամբողջ աշխարհը տեսավ, որ ռազմական առումով Եվրոպան առանց ԱՄՆ-ի ի վիճակի չէ դիմակայել Ռուսաստանին։ Իսկ ԱՄՆ — ում իշխանության եկավ Թրամփը և սկսեց կիսել Ուկրաինան և Եվրոպայում անվտանգությունը Պուտինի հետ՝ առանց Եվրոպայի և առանց Ուկրաինայի։ Հայաստանի հարևանը՝ Վրաստանը, դադարեցրել է իր ընթացքը դեպի ԵՄ և նույնիսկ հակադրության մեջ է մտել նրանց հետ, ովքեր նրան ստիպում էին Ռուսաստանի դեմ գնալ։ Այժմ Վրաստանում իշխանության են եկել պետականները, իրենց երկրի հայրենասերները։ Բուն Արևմտյան Եվրոպայում սրվում են խառնաշփոթներն ու ցնցումները. սատանիզմի և սեռական այլասերվածության գաղափարախոսությունը տապալվում է, տնտեսական և պաշտպանական քաղաքականության ոլորտում տարաձայնություններն աճում են, ԵՄ-ի գոյությունը սպառնալիքի տակ է։

Ոչ ԱՄՆ-ը, ոչ Ֆրանսիան, ոչ էլ մեկ ուրիշը (օրինակ Չինաստանը) հիմա Հայաստանի համա ժամանակ ունեն։ Իրանի հետ գործընկերությունը ... Իսկ ի՞նչ է այն տալիս հիմա, երբ Իրանը պատրաստվում է բախումներ ունենալ Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հետ: Եվ այաթոլլան նույնպես հավերժ չէ: Ո՞վ է լինելու վաղը Հայաստանի իշխանությունը, և ինչպիսի՞ն է լինելու այդ իշխանությունը: Դե, Էլ ո՞վ մնաց Հայաստանի շուրջ ՝ Ադրբեջան, Թուրքիա։ Ահա թե ինչի են հանգեցրել "բազմավեկտոր" Նիկոլ Փաշինյանի ծուռությունները՝ Թուրքիայի ագահ ու անողոք ձգտումներին, հայոց պետականության անհետացման իրական վտանգին։

Հայկական էլիտաները մեն-մենակ են հայտնվել Ռուսաստանի խիստ ու հանդիմանող աչքերի առաջ — այդ աչքերը հիշում են բոլորը։ Իսկ հետո ի՞նչ: Իսկ հետո՝ Հայաստանում իշխող էլիտաների փոփոխություն, քանի որ գոյություն ունեցողները սխալվել են ռազմավարության մեջ։ Կամ էլ լկտիաբար առևտուր էին անում Հայաստանի պետական շահերով՝ հիմա դա արդեն այնքան էլ կարևոր չէ, քանի որ ոչ այս, ոչ էլ մյուս էլիտաների հետ Ռուսաստանն այլևս չի փոխգործակցի։ Այս "էլիտաները" կփռվեն աշխարհով մեկ, կտեսնեք ՝ "սորոսականներից" ոչ մեկը Հայաստանում չի մնա։

Ի դեպ, Հայաստանում ժողովուրդը տեսնում է այս ամենը և սկսում է օբյեկտիվորեն ընկալել իրողությունները՝ սորոսական PR — ի մշուշն ընկնում է նրա աչքերից։ Վերջին հարցումները ցույց են տալիս, որ հայկական քաղաքականության հենասյուների ՝ Քոչարյանի և Փաշինյանի վարկանիշները 10-18 տոկոսի սահմաններում են ։ Բայց հակառեյտինգները դուրս են գալիս 70% - ից: Այսինքն՝ հայ ժողովուրդը գրեթե գլխավորապես գիտի այդ ազգանունները և ճնշող մեծամասնությամբ նրանցից ոչ մեկին չի վստահում։ Երևանում քաղաքացիների մինչև 90% - ը երկրում տիրող իրավիճակից դժգոհություն է հայտնում։ Ահա այսպիսի ընտրական դաշտ է հիմա Հայաստանում. շփոթված, առանց հայտնի առաջնորդների, պատրաստ ընդունել "ցանկացածին, միայն թե ոչ սրանց" ։ Ժողովուրդը նոր դեմքեր է տենչում։

Ինչպես հայտնի է դարձել, Ռոբերտ Քոչարյանն առաջինն է կողմնորոշվել ստեղծված իրավիճակում և արդեն սկսել է երիտասարդ, ակտիվ և դեռևս բոլորի համար անհայտ ապագա հասարակական կարծիքի առաջնորդների ընտրությունը Հայաստանում: Քոչարյանը շատ լավ հասկանում է, որ հայ ժողովուրդն այժմ գրեթե անպաշտպան է ցանկացած գրագետ և պրոֆեսիոնալ PR արշավի առջև. անհրաժեշտ ֆինանսավորման առկայության դեպքում նման արշավը կարող է իշխանության բերել Հայաստանում գրեթե ցանկացած քիչ թե շատ արժանի թեկնածուի։ Գործող իշխանություններն ու նրանց առաջնորդները պրոֆեսիոնալ կազմակերպված ընտրարշավին ոչ մի դիմադրություն ցույց տալ չեն կարող՝ ընտրազանգվածի աջակցություն նրանք գրեթե չունեն ։ Ավելին, Հայաստանում գրեթե բոլոր "նախկինները" թունավոր են, նրանց հետ ցանկացած դաշինք թեկնածուին միայն կվնասի՝ ինչպես Հայաստանի ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս:

Այդուհանդերձ, Հայաստանում ընտրողների էլեկտորալ նախասիրությունները շարունակում են մնալ անտրամաբանական և արհեստական ձևավորված։ Հարցվածների 87%-ը Ֆրանսիային համարում է "բարեկամ" կամ "ավելի շուտ բարեկամ", նույն ցուցանիշը Ռուսաստանի համար հազիվ հասնում է 56% - ի... Եվ դա Հայաստանի արտահանման և ներմուծման հոսքերը 80% մակարդակով ապահովող երկրի պարագայում: Նաև գումարած էներգետիկան, երկաթուղային տրանսպորտը, հարաբերությունների պատմությունը, անվտանգության երաշխիքները, իսկ Ֆրանսիան ... որը Հայաստանի համար ոչինչ չարեց (դե, Ռուսաստանի համեմատ, իհարկե)։

Մի խոսքով, Հայաստանը բեկման մեջ է, հայ ժողովուրդը սկզբունքորեն այլ առաջնորդի է սպասում՝ ոչ Փաշինյանին։ Եվ ոչ էլ՝ "Սարգսյանի բնի ճտերին. նրանք բոլորը մեկ դեմքով են։ Հայաստանը սպասում է պրագմատիկ տեխնոկրատ-տնտեսավարողի, ազգային Միշուստինի՝ մարդու, ով կզբաղվի Հայաստան պետությամբ և նրա բազմաչարչար ժողովրդով ։ Մարդ, որը կարող է ճիշտ ընտրել քաղաքական կողմնորոշիչներ և ռազմավարական գործընկերներ հայկական պետության համար՝ այդպիսիք ներկայումս ժամանակակից Հայաստանը չունի, դրանք կորել են։

Արդյո՞ք այլ երկրներում հայկական սփյուռքօջախները պատրաստվում են առաջիկա ընտրություններին: Պատրաստվում են, երևի։ Ռուսաստանը կօգնի՞ նրանց։ Դա հազիվ թե. Ռուսաստանը կընդունի Հայաստանի ինքնիշխան պետության ցանկացած ընտրություն։ Սակայն Հայաստանի հետ աշխատելը միանգամայն պրագմատիկ կլինի — "դու ինձ, ես քեզ", ոչ ավելին։ Հարաբերությունների զուտ պրագմատիկ ձևը կտևի այնքան ժամանակ, մինչև հայկական էլիտաները չկողմնորոշվեն իրենց ռազմավարական գործընկերոջ հարցում, քանի որ ինքնուրույն, հպարտ մենության մեջ, փոքրիկ Հայաստանը գոյություն ունենալ չի կարող՝ այդպիսի ռեսուրսներ նա չունի։

Ռուսաստանում հայկական համայնքը իր թեկնածուին պատրաստում է՞ ՝ չգիտենք, նման տեղեկություն չունենք։ Մենք նույնիսկ չգիտենք, իսկ ռուսական սփյուռքը կենսական շահեր ունի՞ Հայաստանում։

Աղբյուրը՝ EADaily