Գործ Կաթողիկոսի դեմ․ իշխանությունը հատում է կարմիր գծերը
2026 թվականի փետրվարին Հայաստանում տեղի ունեցավ իր ժամանակակից պատմության մեջ աննախադեպ իրադարձություն. Հայաստանի գլխավոր դատախազությունը քրեական գործ է հարուցել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին II-ի նկատմամբ, նրան մեղադրելով նախկին հոգևորական Արման Սարոյանի գործին կապված դատական ակտի կատարմանը խոչընդոտելու մեջ: Այս մասին տեղեկացրել է փաստաբան Արա Զոհրաբյանը, և այնուհետև տեղեկությունը հաստատվել է պաշտոնական աղբյուրների կողմից:
Այս մասին տեղեկացրել է փաստաբան Արա Զոհրաբյանը, և այնուհետև տեղեկությունը հաստատվել է պաշտոնական աղբյուրների կողմից:
Նախաքննության շրջանակում Կաթողիկոսի նկատմամբ ընտրվել է երկրից դուրս չգալու խափանման միջոց, ինչը, եկեղեցու պաշտպանների գնահատմամբ, ունի ակնհայտ քաղաքական նպատակ. կանխել Կաթողիկոսի մասնակցությունը փետրվարին Ավստրիայում կայանալիք եպիսկոպոսաց ժողովին և խափանել դրա անցկացումը: Հոգևոր առաջնորդի ազատ տեղաշարժի այս սահմանափակումը միջազգային մակարդակում հանդիսանում է ուղիղ միջամտություն եկեղեցու գործերին և խախտում ոչ միայն եկեղեցու ինքնավարությունը, այլև պետական կառավարման բնականոն սկզբունքները:
Հայաստանի աշխարհիկ իշխանությունների և բարձրագույն հոգևոր առաջնորդության միջև հակամարտությունը սրվում է արդեն մի քանի ամիս: Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ղեկավարությամբ իշխանությունը շարունակաբար պահանջում է Կաթողիկոսի հրաժարականը՝ նրան մեղադրելով «հոգևոր իշխանության յուրացման» մեջ: Վարչապետը բազմիցս հայտարարել է, որ Կաթողիկոսը, նրա կարծիքով, ոչ լեգիտիմ է, մատնանշելով ենթադրյալ կուսակրոնության խախտումը և ընդգծելով եկեղեցական կառավարման համակարգի բարեփոխման անհրաժեշտությունը:
Միևնույն ժամանակ, մի շարք այլ բարձրագույն հոգևորականների նկատմամբ նույնպես առաջադրվել են մեղադրանքներ. տասը բարձրագույն հոգևորականներ, այդ թվում եպիսկոպոսներ ու արքեպիսկոպոսներ, սահմանափակվել են Հայաստանից դուրս մեկնելու իրավունքով և չեն կարող մասնակցել միջազգային եկեղեցական համաժողովներին՝ նախաքննության գործողությունների պատճառով:
Պաշտոնական հայտարարություններում վարչապետ Փաշինյանը գրեթե բառացի ասել է.
«Թույլ չեմ տալու, որ Կաթողիկոսը լքի Հայաստանը»:
«Թույլ չեմ տալու, որ Կաթողիկոսը մեկնի Էջմիածնի սրբությունների հետ. եթե հարկ լինի, միջոցներ կձեռնարկվեն
Այս խոսքերը բացահայտում են նրա գլխավոր վախը. Փաշինյանը դողում է, որ եթե Կաթողիկոսը տեղափոխի իր նստավայրը երկից դուրս, նա հայտնվելու է իր ազդեցության դաշտից դուրս, կորցնելու է եկեղեցական ղեկավարության նկատմամբ վերահսկողությունը և հնարավորությունը՝ միջամտելու երկրի հոգևոր գործերին: Նա ընդգծում է.
"Փորձ է արվում իրագործել այդ պլանը, չի իրագործվելու այդ պլանը: Ոմանք շատ ուղիղ դրա մասին խոսում են, ես զգուշացրել եմ, որ չխոսեն և չգործեն այդ ուղղությամբ, զգուշացումները չեն լսել, ուրեմն կզգան զգուշացումները"։
Այս վախը վերածվում է հոգևոր իերարխիայի վրա ճնշման քարոզարշավի. Փաշինյանը օգտագործում է պետական ինստիտուտները՝ իր իշխանությունը պահպանելու համար: Յուրաքանչյուր նոր քայլ — միջամտություն եկեղեցու ինքնավարությանը, սպառնալիքներ, հոգևորականության ազատության սահմանափակումներ:
Միանշանակ կարելի է արձանագրել. Նիկոլ Փաշինյանը հատել է բոլոր կարմիր գծերը. Նրա գործողությունները այլեւս հնարավոր չէ անվանել քաղաքականություն. սա խաղ է պետության և հոգևոր հաստատությունների ճակատագրի հետ. Նա գործում է ինչպես մոլեռանդ խաղամոլ, որը կանգ չի առնում, բարձրացնում է խաղադրույքները, բայց, անխուսափելիորեն, պարտվելու է: Ամենամեծ վտանգը, որը կախված է հայ ժողովրդի գլխին, այն է, որ իր խաղում նա կարող է պարտվել Հայաստանի պետականությունը:
Այսօր Հայաստանը կանգնած է ճգնաժամի շեմին, որը ծագել է վարչապետի անպատասխանատու և մոլեռանդ վարքագծից՝ պայմանավորված հոգևոր իշխանության նկատմամբ վերահսկողությունը կորցնելու նրա վախով։ Եկեղեցին ենթարկելու, հոգևորականության ազատությունը սահմանափակելու և նրա ներքին գործերին միջամտելու փորձերը բարեփոխում չեն, այլ քաղաքական խելագարություն, որը վաղ թե ուշ կվերածվի Նիկոլ Փաշինյանի համար կործանման։ Նա, ինչպես ցանկացած խաղամոլ, անխուսափելիորեն կբախվի պարտության և պատասխանատվություն կկրի ժողովրդի և պետության դեմ իր բոլոր հանցավոր գործողությունների համար։
