
Ինչպես սկսվեց Հայաստանի աղետը . անկախության ռոմանտիկայից մինչև համակարգային խոցելիություն. Մաս 1 ԼևՈՆ ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ՝ ՀԵՏԽՈՐՀՐԴԱՅԻՆ ԽՈՑԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՃԱՐՏԱՐԱՊԵՏ (Շարունակություն)
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններԵրբ փլուզվեց ԽՍՀՄ-ը, Հայաստանը ժառանգեց ոչ միայն դրոշն ու զինանշան, այլև այն, ինչ այսօր դժվար է նույնիսկ պատկերացնել. հսկայական ամրոց-գործարաններ, գիտահետազոտական ինստիտուտներ և հզոր նախագծային կոնստրուկտորական բյուրոներ. մի ամբողջ արդյունաբերական քաղաքակրթություն՝ ստեղծված տասնամյակների քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ։ Հեռատես բարեփոխիչների ձեռքում սա կարող էր դառնալ նոր տնտեսության հիմքը, ապագայի մեկնարկային հարթակը։ Սակայն, 1992-1993 թվականները պատմության մեջ այլ կերպ մտան.

Արա Հարությունյան․ Հայաստանի պետական կաղապարների ճգնաժամը և մտածողության համակարգային պրոբլեմնները
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններԲորիս Մուրազիի հեղինակային հաղորդման վերջին թողարկման հյուրն էր հրապարակախոս, մտավորական Արա Հարությունյանը, ով մի շարք սուր հարցադրումներ բարձրացրեց Հայաստանի հասարակական մտածողության, իշխանության ընկալման, հոգևոր դերի և պատմական պատասխանատվության վերաբերյալ։

Ինչպես սկսվեց Հայաստանի աղետը . անկախության ռոմանտիկայից մինչև համակարգային խոցելիություն. Մաս 1 ԼևՈՆ ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ՝ ՀԵՏԽՈՐՀՐԴԱՅԻՆ ԽՈՑԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՃԱՐՏԱՐԱՊԵՏ (Շարունակություն)
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններՀայոց համազգային շարժման (ՀՀՇ) իշխանության ամրապնդմամբ երկիրը թևակոխեց մի տասնամյակ, որն ինչպես կասեր բանաստեղծ Պարույր Սևակը՝ «գիտեր, թե ինչպես հերոսներ ծնել և անողոքաբար կործանել նրանց»: Արտաքուստ տեղի էին ունենում բարեփոխումներ, պետականության համար պայքար,
դիվանագիտական առաջընթացներ։ Բայց դա միայն երևացող կողմն էր. արդեն այդ ժամանակ բաբախում էին գործընթացներ, որոնց մասին հետագայում կգրեն՝ որպես «իննսունականների մութ անատոմիա»։

Ինչպես սկսվեց Հայաստանի աղետը. անկախության ռոմանտիկայից մինչև համակարգային խոցելիություն․ Մաս 1
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններԱղետները հանկարծակի չեն առաջանում․ դրանք հասունանում են տարիներ շարունակ, երբեմն՝ տասնամյակներ՝ կուտակվելով սկզբում աննկատ որոշումների, փոխզիջումների ու սխալների մեջ, որոնք հետո դառնում են ճակատագրական։ Այսօր, երբ Հայաստանն ապրում է իր նորագույն պատմության թերևս ամենադրամատիկ շրջանը, մենք վերադառնում ենք սկզբնակետին՝ հասկանալու, թե որտեղ ենք հատել անդառնալիության կետը։ Ազդարարված նախագծի շրջանակներում մենք սկսում ենք նյութերի համակարգված հրապարակումը, որոնցում քայլ առ քայլ վերականգնում ենք իրադարձությունների քաղաքական, աշխարհաքաղաքական և մարդկային տրամաբանությունը՝ 1980-ական թթ․ վերջի առաջին հանրահավաքներից մինչև այն որոշումները, որոնք երկիրը բերեցին ներկա վիճակին։

Արխիվների գաղտնիքները․ ի՞նչ է թաքցնում Նիկոլ Փաշինյանը
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններՎերջին օրերին Հայաստանում մեծ արձագանք առաջացրեց նամակների և նիստերի արձանագրությունների արխիվի հրապարակումը, որը բացահայտում է ղարաբաղյան ճգնաժամի շուրջ բանակցությունների որոշ թաքնված կողմեր։ Չնայած պատմությունն ամբողջությամբ ներկայացնելու ցանկությանը՝ կառավարության կողմից հրապարակվող նյութերը խիստ ընտրովի և միակողման են։ Քննադատները նշում են դեռևս 2001 թ․ Քի Ուեսթի ճակատագրական փաստաթղթի միտումնավոր բացթողումը, ըստ որի՝ առաջարկվում էր Ադրբեջանին հանձնել շրջանների մի մասը՝ Հայաստանի համար տրանսպորտային միջանցքի դիմաց։ Պատմական վկայությունների հանդեպ նման ընտրողական վերաբերմունքը լուրջ կասկածներ է առաջացնում պաշտոնական վարկածի անկեղծության վերաբերյալ։

Դավաճանների սպասավորները. Մաս 3․ Ռուբեն Ռուբինյանը թուրքական գործակա՞լ
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններՔաղաքական կյանքում հազվադեպ են պատահականություններ լինում։ Հատկապես երբ խոսքը վերաբերում է առաջին հայացքից անջատ թվացող իրադարձությունների շղթային, որոնք, սակայն, միասին մտահոգիչ պատկեր են ստեղծում։ Թեև այսօր չկան անհերքելի ապացույցներ, որ Ռուբեն Ռուբինյանը «Թուրքիայի գործակալ» է, սակայն հանգամանքների ամբողջությունը՝ ստաժավորման վայրը, կարիերայի թռիչքի արագությունը և պատասխանների անորոշությունը, հիմք են տալիս ենթադրելու, որ Ռուբինյանը, այնուամենայնիվ, կապ ունի թուրքական հատուկ ծառայությունների հետ։

Մինասյան. Կապեր քանդողից մինչև պատրանքների «ճարտարապետ»
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններՀայ-ռուսական հարաբերությունները պահանջում են փոխադարձ շահերի անկեղծ քննարկում, արտահանվող մոդելների մերժում (լինի դա իսրայելական, թե որևէ այլ) և գործընկերության պատմական առանձնահատկությունների ճանաչում: Քանի դեռ Միքայել Մինասյանի նման «ճարտարապետները» առաջարկում են տունը վերակառուցել օտար համանմանությունների ավազի վրա, Հայաստանը ռիսկի է դիմում կորցնելու ոչ միայն իր ռազմավարական դիրքերը, այլև ինքնիշխան ընտրություն կատարելու կարողությունը:

Անցյալի և ապագայի միջև. Եռյակ դաշինք ընդդեմ այլընտրանքի։ Ո՞վ կհաղթի Հայաստանում 2026 թվականին
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններՀայաստանում քաղաքական մթնոլորտն օրեցօր թեժանում է։ 2026 թվականի մատալուտ խորհրդարանական ընտրությունների պայմաններում ակնհայտ է դառնում մտահոգիչ միտում․ անցյալի և ներկայի ազդեցիկ դեմքերի ձևավորված դաշինքը, որոնք կապված են միմյանց հետ գաղափարական պորտալարով և արտաքին հովանավորներով, արգելափակում է իրական այլընտրանքի ի հայտ գալը։

«Փորձագետների երկխոսություն», թե՞ դավաճանների այց։ Ի՞նչ էին անում հայ «ներկայացուցիչները» Բաքվում
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններԱյս այցը երկխոսություն հաստատելու փորձ չէ, այլ՝ Բաքվին հնազանդության ցուցադրություն, իշխանության իմիջային նախագծերի վրա պետական միջոցների վատնում, ընդդիմության վարկաբեկում՝ «այլախոհները դավաճաններ են» հռետորաբանությամբ, Արցախի առաջնորդների նկատմամբ բռնաճնշումների օրինականացում։ Այս ամենը մեկ բան է նշանակում. Իլհամ Ալիևը զբաղված է Նիկոլ Փաշինյանի նախընտրական քարոզչությամբ: Նպատակը պարզ է. Փաշինյանի հետ խաղաղություն կլինի, մինչդեռ ընդդիմությունը ներկայացվում է որպես Հայաստանի թշնամիներ, որի ռևանշիստական մտադրությունները կհանգեցնեն պատերազմի։ Եզրակացություն՝ ով վճարում է, նա էլ պատվիրում է երաժշտություն:

Հանրաքվե ՝ «իշխանության հայեցողությամբ» գրիֆի ներքո
Տրիբունալի նյութեր, ՆորություններՆիկոլ Փաշինյանը նախանշել է իր նոր քաղաքական խաղի ուրվագծերը. նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեն նախատեսված է 2027 թվականին կամ գուցե ավելի վաղ՝ հնարավոր է, 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին զուգահեռ: Այս մասին վարչապետն ասել է Կ. Դեմիրճյանի անվան ՄՀՀ-ում պետծառայողների հետ հանդիպման ժամանակ։

