Ժխտելով Ցեղասպանությունը՝ Փաշինյանը Հայաստանը տանում է թուրքական յաթաղանի տակ
«Մարդ ու անասուն իրարից ջոկվում են հիշողությամբ: Հիշողությունը դրած է անասունի ու մարդու արանքում: Հիշողության մեջ ես՝ ուրեմն վառվում ես, մարդ ես, հաշիվներ ունես, անհանգիստ ես և հիշողության մեջ չես՝ հրեն բաց դաշտում կովն արածում է առանց հիշողությունների, իսկ հորթին երեկ են մորթել»։
Հրանտ Մաթևոսյան
Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման շրջանը այլ կերպ, քան հայ ժողովրդի պարտությունների և նվաստացումների շարան, անվանել հնարավոր չէ։ Մի՞թե կարող է ավելի նվաստացուցիչ բան լինել, քան այն, երբ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական ղեկավարությունն իր գործողություններով զրոյացնում է Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար տասնամյակներ տարվող ողջ պայքարը։ Եվ դա ոչ միայն բազմաթիվ երկրների կողմից Օսմանյան կայսրությունում իրականացված Հայոց ցեղասպանության փաստի ճանաչման, այլև՝ դրա ժխտումը քրեականացնելու պարագայում։ Հայաստանի կառավարությունը ՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, իր «Խաղաղության դարաշրջան» հայեցակարգի շրջանակներում հայ ժողովրդին պատմական հիշողությունից զրկելու նպատակաուղղված քաղաքականություն է վարում: Արտահայտվելով Հրանտ Մաթևոսյան խոսքերով ՝ «թավշյա իշխանությունը» փորձում է ստիպել հայ ժողովրդին մոռանալ իր զոհված անմեղ զավակներին և վերածվել «անասունի», որը «բաց դաշտում արածում է առանց հիշողությունների», «չի անհանգստանում» Ցեղասպանության կրկնության համար և «հաշիվներ» չունի իր դահիճների հետ։ 2024 թվականի ապրիլի 24-ին Հայոց ցեղասպանության տարելիցի կապակցությամբ Նիկոլ Փաշինյանի տգետ, հակագիտական, հակաքաղաքակրթական ուղերձն արդեն ամեն ինչ ասում է։ Մեջբերում ուղերձից․
«Այս մասշտաբային ողբերգությունը տեղի ունեցավ առաջին աշխարհամարտի տարիներին, և պետականություն չունեցող, պետականությունը հարյուրամյակներ առաջ կորցրած, պետականության ավանդույթն, ըստ էության, մոռացած հայ ժողովուրդն աշխարհաքաղաքական խարդավանքների ու սին խոստումների զոհ դարձավ՝ զուրկ լինելով առաջին հերթին աշխարհն ու նրանում գործող կանոններն իրեն հասկանալի դարձնելու ընդունակ քաղաքական մտքից»։
Ըստ էության, Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստանի Հանրապետության անունից Թուրքիայի վրայից հանեց Հայոց ցեղասպանության համար պատասխանատվությունը՝ միաժամանակ «մասշտաբային ողբերգության» մեջ մեղադրելով աշխարհաքաղաքական դերակատարներին և միամիտ հայ ժողովրդին, որը «զուրկ էր քաղաքական մտքից»։
Պատմական հիշողությունից Հայաստանի կառավարության հրաժարվելու խոսուն վկայություն է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հայտարարությունը, որը նա արեց 2024 թվականի ապրիլի 23- ին՝ Ցեղասպանության տարելիցի նախօրեին:
«Տարածաշրջանում նոր կարգ է հաստատվում, ժամանակն է անհիմն հիշողությունները մի կողմ թողնել։ Միշտ ավելի լավ է գործել ժամանակի իրողություններին համապատասխան, քան հիմնվել շինծու իրականության վրա, Փաշինյանը դա հասկացել է»,- Էրդողանի խոսքերը մեջբերում է «Ինտերֆաքսը».։
Հայաստանի վարչապետը Ցեղասպանության փաստը կրկին հարցականի տակ դրեց 2025 թվականի հունվարին Ցյուրիխում Շվեյցարիայի հայ համայնքի հետ հանդիպման ժամանակ․
«Մենք Հայոց ցեղասպանության պատմությանն էլ պետք է վերադառնանք, պետք է հասկանանք, լավ՝ ինչ է տեղի ունեցել և ինչու է տեղի ունեցել, և ինչպես ենք մենք դա ընկալել, ում միջոցով ենք ընկալել, ոնց է, որ1939 թվին Հայոց ցեղասպանության օրակարգ չի եղել, և ոնց է որ 1950-ին Հայոց ցեղասպանության օրակարգ հայտնվել է», - Փաշինյանի խոսքը մեջբերում է ՏԱՍՍ-ը։
Նիկոլ Փաշինյանի կուսակից, «Քաղաքացիական պայմանագրի» անդամ Անդրանիկ Քոչարյանն ավելի հեռուն է գնացել և կասկած հայտնել Ցեղասպանության զոհերի ընդունված թվի առնչությամբ: Նա հայտարարել է․
«Ի վերջո, պետք է ունենալ բոլոր զոհերի ցուցակը: Հանկարծ ավելի կամ պակաս է լինում 1,5 միլիոնից, ինչպես ընդունված է համարել»։
Պատմական գիտությունների դոկտոր, Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի նախկին տնօրեն Հայկ Դեմոյանը, անդրադառնալով Հայաստանի ղեկավարության կողմից Ցեղասպանության ժխտման քաղաքականությանը, 168.am յութուբյան ալիքով մեղադրեց «թավշյա իշխանություններին» «նոր ցեղասպանության հարթակ» ստեղծելու մեջ, քանի որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Ցեղասպանության ժխտումը, նրա կարծիքով, Թուրքիան ու Ադրբեջանն ընկալում են որպես ազդակ և ազդանշան՝ հաջորդ համանման գործողությունն անպատիժ կերպով անելու։ Արցախում նրանք դա արդեն իսկ արեցին և վայելում են անպատժելիությունը»։
«Հիշողությունը մնում է ոճրագործի մեջ, բայց մեր մեջ՝ որպես զոհի, այն չի մնում, որովհետև այսօրվա իշխանությունները քայքայում և ոչնչացնում են այն հիշողությունը, որն անվտանգության առաջին հիմնաքարն է»,- ասել է Հայկ Դեմոյանը։
Բացի այդ, Հայկ Դեմոյանը հիշեցրել է, որ Նիկոլ Փաշինյանի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանը չորս տարի շարունակ հայ-թուրքական մանկական և երիտասարդական հաշտության հանձնաժողովների մեջ է եղել։ Դա իր կենսագրության մեջ գրված է։ Դեմոյանը գանգատվել է․
«Որևէ մեկը, այդ թվում՝ ընդդիմադիր պատգամավորները, չհետաքրքրվեցին և չպարզաբանեցին, թե ինչ հանգամանքներում, որտեղ, ինչ դրամաշնորհներով է Արայիկ Հարությունյանը ներգրավվել այդ հանձնաժողովներում։ Նա վարչապետի աջ ձեռքն է, միգուցե և ավելի շատ գործառույթներ ունի, քան Նիկոլ Փաշինյանը։ Գուցե նա հավաքագրվե՞լ է»։
Դեմոյանը հիշել է նաև ՀՀ ներկայիս արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանի՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտից գիրք գողանալու պատմությունը․
«Անդրադառնանք մեկ այլ հերոսի՝ Արարատ Միրզոյան. 2004 թվականին ես դեռ տնօրեն չէի և չէի աշխատում Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում, Արարատ Միրզոյանն ու Վլադիմիր Վարդանյանը ասպիրանտներ էին: Վերանորոգման աշխատանքների ժամանակ այնտեղից անհետացել է խիստ արժեքավոր 19 գիրք։ Հարցին, թե ինչու քրեական գործ չի հարուցվել, թանգարանի նախկին տնօրենը պատասխանել է, որ չեն ցանկացել աղմուկ բարձրացնել, որ գողությունը կատարվել է ասպիրանտների կողմից, թվարկել է ասպիրանտների անունները»։
Հայկ Դեմոյանի ամբողջական հարցազրույցը 168.am-ի յութուբյան ալիքում։
Ցեղասպանության կանխարգելման Լեմկինի ինստիտուտը հանդես է եկել Հայոց ցեղասպանության հարցի առնչությամբ ՀՀ վարչապետի դիրքորոշման դատապարտմամբ․
«Նրա անիմաստ հայտարարություններն անտեսում են թուրք, գերմանացի, բրիտանացի, ամերիկացի և հայ գիտնականների կողմից Հայոց ցեղասպանության տասնամյակների պատմական ուսումնասիրությունները, ի թիվս այլոց, խոչընդոտում են հանուն Հայոց ցեղասպանության զոհերի համար արդարության շարունակվող պայքարին և ստեղծում վտանգավոր աշխարհաքաղաքական դինամիկա, հատկապես՝ վերջերս Ադրբեջանի կողմից Արցախի հայերի ցեղասպանության և Հայաստանի Հանրապետության հասցեին վերջինիս շարունակական սպառնալիքների համատեքստում»։
Հայ մեծանուն գրող Րաֆֆու խոսքերը ճշգրիտ կերպով բնութագրում են այն, ինչ կատարվում է այսօր Հայաստանի հետ․
«Մեր պատմությունը լեցուն է դավաճանության փաստերով։ Պարսիկների, հույների, արաբների, սելջուկների կամ մոնղոլների բանակները մեզ նվաճելուց առաջնորդվել են միշտ հայի ղեկավարությամբ։ Հայերը միշտ կռվել են թշնամու հետ ուս-ուսի սեփական ժողովրդի դեմ»։
Եզրափակելով՝ ուզում եմ հույս հայտնել, որ հայ ժողովուրդն իր մեջ ուժ կգտնի վերջ դնելու պարտությունների և նվաստացումների այս շարքին։ Դավաճաններն ու մատնիչները պետք է պատժվեն օրենքի ողջ խստությամբ։ Տրիբունալ նախագիծը կանի դրա համար անհրաժեշտ ամեն բան։
