Մի կողմ թողնենք Հայաստանի վարչապետի և նրա շրջապատի գործողությունների աշխարհաքաղաքական և ներքաղաքական աստառները և քննարկենք ՀԱԵ-ի նկատմամբ հարձակումների իրավական կողմը։

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունում երաշխավորվում է կրոնական կազմակերպությունների գործունեության ազատությունը, կրոնական կազմակերպություններն անջատ են պետությունից:

ՀՀ Սահմանադրության 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ Հայաստանի Հանրապետությունը ճանաչում է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու՝ որպես ազգային եկեղեցու բացառիկ առաքելությունը հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքում, նրա ազգային մշակույթի զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման գործում:

Պետության և եկեղեցու միջև հարաբերությունները կարգավորվում են «Հայաստանի Հանրապետության և Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու միջև հարաբերությունների մասին» ՀՀ օրենքով, որի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապետությունը ճանաչում է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ինքնակառավարումն իր նվիրապետության սահմաններում»։

Այսպիսով՝ Նիկոլ Փաշինյանի միջամտությունը ՀԱԵ ներքին գործերին Կաթողիկոսի հրաժարականի և ընտրության հարցում ՀՀ Սահմանադրության և «Հայաստանի Հանրապետության և Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու միջև հարաբերությունների մասին» ՀՀ օրենքի ուղղակի խախտում է:

2025 թ. հունիսի 10-ին Նիկոլ Փաշինյանը դիմեց հասարակությանը՝ Վեհարանն ազատելու կոչով։ Հաշվի առնելով Հայաստանում տարբեր աղանդների հետևորդների մեծ թիվը՝ այս կոչը կարող է զանգվածային հասարակական բախումների շարժառիթ հանդիսանալ։ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին տապալելու կոչերը, ըստ էության, բռնության քարոզչություն են, ինչն աղանդավորական կազմակերպություններին քարտ-բլանշ է տալիս ավելի արմատական գործողությունների համար՝ ուղղված Հայ Առաքելական եկեղեցու ազդեցության և հատուկ դերի թուլացմանը, բացառելու Նիկոլ Փաշինյանի հակազգային քաղաքականության դեմ հասարակության միավորման հնարավորությունը։

ՀՀ Սահմանադրության 77-րդ հոդվածի համաձայն՝ արգելվում է հիմնական իրավունքների և ազատությունների օգտագործումը սահմանադրական կարգը բռնի տապալելու, ազգային, ռասայական, կրոնական ատելություն բորբոքելու, բռնություն կամ պատերազմ քարոզելու նպատակով:

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին փոխելու նպատակով Նիկոլ Փաշինյանը դիմում է հոգևորականների կողմից կուսակրոնության խախտման ապացույցները հրապարակելու բացահայտ շանտաժի և սպառնալիքների: Ակնհայտ է, որ «ապացույցները» (եթե այդպիսիք կան) վարչապետին տրամադրվում են հատուկ ծառայությունների կողմից: Ակնհայտ է նաև, որ ամուսնական հարաբերությունները և երեխաների առկայությունը քաղաքացու մասնավոր կյանքի մաս են կազմում, որի անձեռնմխելիությունը երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրության 31-րդ հոդվածով: Այս առումով Նիկոլ Փաշինյանը, չարաշահելով իր պաշտոնեական լիազորությունները, օգտագործելով պետական ռեսուրսները, հատուկ ծառայությունների միջոցով կոմպրոմատներ է հավաքում իր քաղաքական ընդդիմախոսների անձնական կյանքի վերաբերյալ: Վարչապետի այս գործողություններն ունեն ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 441-րդ հոդվածում նշված հանցագործությունների հատկանիշներ:

"Պաշտոնատար անձի կողմից իր իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն ի վնաս պետական կամ ծառայողական շահերի օգտագործելը կամ իր ծառայողական պարտականությունը չկատարելը կամ ոչ պատշաճ կատարելը կամ այնպիսի արարք կատարելը, որը չի բխում իր լիազորություններից կամ դուրս է իր լիազորությունների շրջանակից, որն էական վնաս է պատճառել անձի կամ կազմակերպության իրավունքներին, ազատություններին կամ օրինական շահերին կամ հասարակության կամ պետության օրինական շահերին` պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից քառասնապատիկի չափով, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով` երեքից յոթ տարի ժամկետով, կամ ազատության սահմանափակմամբ` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` մեկից չորս տարի ժամկետով:"

Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու դեմ հրապարակային հարձակումները, կառավարելի լրատվամիջոցներում իբր պատրաստվող հեղաշրջման վերաբերյալ հրապարակումները, հայտնի հոգևորականների նկատմամբ քրեական գործերի հարուցումը, կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառումը՝ իրադարձությունների այս ողջ շղթան վկայում է այն մասին, որ իրավապահ մարմինները, Գլխավոր դատախազությունը, քննչական մարմիններն ու դատարանները չեն գործում ինքնուրույն և կատարում են վարչապետի՝ որպես գործադիր իշխանության ղեկավարի ուղղակի հրահանգները։ Իսկ սա իր հերթին ՀՀ Սահմանադրության 4-րդ հոդվածի խախտում է, որի համաձայն՝ «Պետական իշխանությունն իրականացվում է Սահմանադրությանը և օրենքներին համապատասխան՝ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման հիման վրա»:

ՀՀ ՔՕ 420-րդ հոդվածով ՀՀ Սահմանադրության 4-րդ հոդվածի խախտումը որակվում է որպես սահմանադրական կարգի տապալում, որը պատժվում է ազատազրկմամբ` տասից տասնհինգ տարի ժամկետով: «Սահմանադրական կարգը տապալելը` Սահմանադրության 1-ից 5-րդ հոդվածներով կամ 6-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված որևէ նորմը փաստացի վերացնելը, որն արտահայտվում է իրավական համակարգում այդ նորմի գործողության դադարեցմամբ»:

Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ՀՀ Սահմանադրությունը խախտելու մասին հայտարարել է" Հայ ազգային կոնգրես " կուսակցության փոխնախագահ Լևոն Զուրաբյանը ՝ Նարեկ Գալստյանի հաղորդման ժամանակ: